Huyền thoại TPP: Đừng “chính trị hóa” thương mại.

Nguyễn Quang Duy

Năm 2012, 8 quốc gia trong khu vực châu Á Thái Bình Dương đang cùng Hoa Kỳ thương lượng Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) thì cũng bắt đầu thương thuyết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) với Trung cộng.
Như vậy về mặt đối ngoại, chiến lược Xoay trục Châu Á Thái Bình Dương sử dụng TPP như đòn bẫy kinh tế gia tăng hợp tác giữa Hoa Kỳ với 11 quốc gia trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương bao vây và giảm ảnh hưởng của Bắc Kinh đã thất bại ngay trong trứng nước.
Mỗi quốc gia có lý do khác nhau để một mặt thương lượng với Hoa Kỳ còn mặt khác thương thuyết với Trung cộng, bài viết này về trường hợp của Úc một quốc gia đồng minh chiến lược vào bậc nhất của Hoa Kỳ.


Úc cải tổ kinh tế để mở rộng thương mại
Từ thập niên 1960, nước Úc liên tục cải tổ kinh tế và mở rộng thương mại ra thế giới, nhờ vậy từ năm 1996 đến lúc đại dịch toàn cầu do vi khuẩn từ Vũ Hán gây ra nền kinh tế (GDP) Úc không ngừng tăng trưởng mang lại lợi ích và công ăn việc làm cho người Úc.
Úc chuyển từ một quốc gia dựa vào khai thác khoáng sản, bảo trợ công nghiệp và nông nghiệp trở thành một quốc gia dựa trên dịch vụ, lên đến 70 % GDP Úc đến từ các dịch vụ như giáo dục, y tế, tài chính và du lịch.
Năm 2003, Úc ký Hiệp Định thương mại song phương đầu tiên với Singapore, rồi với Mỹ năm 2004 và sau đó với nhiều quốc gia khác.
Năm 2016 khi Anh Quốc quyết định rời khỏi Liên Hiệp Âu Châu, Chính phủ Úc ngay tức thì loan báo muốn ký hiệp định thương mại song phương với Anh Quốc.
Mặc dù đã ký nhiều hiệp định thương mại song phương, Úc vẫn sẵn sàng thương thuyết các hiệp định đa phương như TPP và RCEP, với mục đích mở rộng thị trường buôn bán đến khắp nơi trên thế giới.

Úc rất cẩn thận với Bắc Kinh
Úc cũng bắt đầu thương thuyết với Trung cộng từ năm 2004, nhưng mãi 11 năm sau đến tháng 12/2015, dưới thời thủ tướng Tony Abbot, Úc mới phê chuẩn Hiệp Định thương mại với Bắc Kinh.
Hiệp định này bị đảng Lao Động và đảng Xanh phản đối vì Trung cộng không phải là một thị trường tự do, với lề lối làm ăn của Bắc Kinh, Úc sẽ không thể bảo vệ được quyền lợi cho người lao động, cũng không mang lại lợi ích cho việc đầu tư và việc bảo vệ môi trường.
Năm 2016, ngay sau khi Hiệp Định được ký kết các công ty quốc doanh Trung cộng đổ vào mua hầm mỏ, nông trại và cơ sở hạ tầng gây nguy cơ tiềm ẩn đến an ninh quốc gia.
Năm 2017, Chính Phủ Úc phải ban hành Luật an ninh đối ngoại, cho quyền Uỷ ban đánh giá Đầu tư nước ngoài (FIRB) đánh giá an ninh quốc gia và phê chuẩn các khoản đầu tư từ ngoại quốc.
Mặc dù Chính phủ liên bang Úc không ủng hộ sáng kiến “Vành Đai Con Đường” của Bắc Kinh, nhưng giới chức Trung cộng vẫn âm thầm móc nối với Chính Phủ các tiểu bang để thuê, mua hay đầu tư vào cơ sở hạ tầng.
Tháng 10/2020, Úc đã công bố Dự luật đầu tư nước ngoài với dự định sẽ được áp dụng từ đầu năm 2021, trao quyền cho Tổng trưởng Ngân khố kiểm tra an ninh và nếu cần yêu cầu các công ty nước ngoài phải bán lại các cơ sở hạ tầng có ảnh hưởng đến quốc phòng, truyền thông, phi trường, cảng và năng lượng.
Ngay từ tháng 3/2012 Úc đã không cho phép công ty Huawei đấu thầu cung cấp mở rộng mạng lưới viễn thông Úc, đến tháng 8/2018 Úc tuyên bố cấm các công ty Trung cộng tham gia mạng lưới 5G và Bộ Quốc phòng cũng ra lệnh cấm với ứng dụng WeChat và các điện thoại do Huawei sản xuất vì lý do an ninh.

Bắc Kinh trở mặt…
Việc ký kết các hiệp định thương mại giữa 2 quốc gia hay giữa nhiều quốc gia là nhằm quy định lề luật chung trong việc buôn bán, cạnh tranh và tranh chấp, nhưng với Bắc Kinh nó bao gồm cả chính trị nước lớn.
Tháng 3/2019, khi Thủ tướng Úc Scott Morrison kêu gọi mở cuộc điều tra đại dịch toàn cầu xuất phát từ Vũ Hán, khiến Bắc Kinh giận dữ xé bỏ Hiệp Định thương mại tự do đã ký năm 2015.
Từ đó, Bắc Kinh liên tục đánh thuế hay tẩy chay hàng hóa của Úc xuất cảng sang Trung cộng, mới thứ Bảy tuần trước, ngày 28/11/2020, Bắc Kinh đánh thuế lên đến 212% trên rượu vang Úc.
Mặc dù Chính phủ Úc tuyên bố không muốn đeo đuổi chiến tranh thương mại với Trung cộng vì làm như thế không mang lại lợi ích gì cho nước Úc, nhưng Bắc Kinh vẫn giở trò nước lớn gây áp lực lên Úc.Đến nay Trung cộng vẫn từ chối trả lời đề nghị đàm phán thương mại từ phía Úc, một hành động được Dân biểu đảng Quốc gia George Christensen đánh giá:
“… với Úc buôn bán là thương mại còn với Trung cộng mọi thứ đều là chính trị.”
Huyền thoại TTP chống Trung cộng…
Ý tưởng “buôn bán là buôn bán còn chính trị là chính trị” của Dân biểu Úc George Christensen còn để trả lời cho cho bất cứ ai lập luận rằng Hiệp định TPP là đòn bẫy kinh tế gia tăng hợp tác giữa Hoa Kỳ với 11 quốc gia trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương, bao vây và giảm ảnh hưởng của Bắc Kinh.
Nước Úc tham gia mọi Hiệp Định thương mại vì quyền lợi kinh tế của Úc không phải để theo nước này chống nước khác.
Bài viết trước “Liệu Hoa Kỳ có tái đàm phán gia nhập Hiệp định CPTPP?” đã giải thích rõ việc cử tri và Quốc Hội Mỹ từ chối Hiệp định TPP ngay từ khi Tổng thống Obama bắt đầu thương thuyết TPP.Chẳng lẽ chiến lược Xoay trục về Châu Á Thái Bình Dương của cường quốc số 1 trên thế giới lại dựa trên những giải thuyết thiếu vững chắc như thế ? và huyền thoại TPP chống Tàu đã xuất phát từ đâu ?
Nhưng rõ ràng báo chí mười mấy năm qua thường xuyên nhắc tới khiến nhiều người tin như thật và luyến tiếc khi Hoa Kỳ bỏ thương thuyết TPP.
Còn Bắc Kinh vẫn viện vào huyền thoại TPP theo Mỹ chống Tàu thiếu thuyết phục để cho rằng Úc là “tay chân” cho Mỹ tại Á châu.
Những năm 1990, Tổ chức Thương mại Thế Giới (WTO) là tổ chức rất uy tín, nhưng từ khi Bắc Kinh tham dự tổ chức này đã mất dần ảnh hưởng.
Ngày nay nảy sinh nhiều hiệp định thương mại song phương và hiệp định đa phương như TPP và RCEP nhưng chính việc ký kết mà không tôn trọng luật chung nói rõ sự khủng hoảng của thương mại toàn cầu.

Thủ tục thông qua RCEP
Ngày 17/11/2020 Tòa Đại Sứ Trung cộng ra thông báo với 14 yêu sách cho chính quyền Úc, ngầm phản đối việc Úc và Nhật Bản trong cùng ngày 17/11 đã ký kết Thỏa thuận quốc phòng (RAA) cho phép quân đội hai bên tập trận trên lãnh thổ của nhau.
Ngay sau đó Thủ tướng Scott Morrison bác bỏ các đòi hỏi của Bắc Kinh, ông tuyên bố nước Úc có chủ quyền việc thỏa thuận hợp tác quốc phòng với bất cứ quốc gia nào không ảnh hưởng đến quan hệ giữa Úc với Bắc Kinh.
Đồng thời Thủ tướng Scott Morrison cũng nhắc đến việc Úc vừa ký Hiệp định thương mại châu Á (RCEP) giữa 15 quốc gia, trong đó có Úc, Nhật, Trung cộng, và nước Úc luôn muốn mở rộng quan hệ thương mại làm ăn buôn bán với tất cả các quốc gia trên thế giới.
Thủ tướng Morrison cho biết các bước kế tiếp liên quan đến việc Úc phê chuẩn RCEP sẽ được thực hiện theo đúng cách thức và thủ tục xây dựng hiệp ước của Úc.
Những bước này bao gồm việc điều trần trước Ủy ban về hiệp ước (the Joint Standing Committee on Treaties) đánh giá và phân tích lợi ích quốc gia của Hiệp định RCEP, trước khi được Quốc Hội bàn cãi và biểu quyết thông qua.
Nhiều quốc gia trong RCEP đã ký những Hiệp Định song phương với Úc, cũng như 7 nước khác đã tham gia Hiệp Định TPP, vì thế việc Úc phê chuẩn Hiệp định RCEP trong hoàn cảnh Bắc Kinh leo thang gây chiến với Úc sẽ trở thành một đề tài tranh luận về chủ quyền và lợi ích quốc gia trong những ngày sắp tới.
Nguyễn Quang Duy
Melbourne, Úc Đại Lợi.
1/12/2020

Liệu Hoa Kỳ có tái đàm phán gia nhập Hiệp định CPTPP ?

Nguyễn Quang Duy

Tổng thống Donald Trump sau khi lên nhậm chức đã nhanh chóng ký quyết định rút khỏi Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và nay nhìn trở lại cuộc tranh cử 2016, tôi tin rằng nếu giả sử bà Hillary Clinton thắng cử, bà cũng khó có thể đưa nước Mỹ gia nhập TPP.

Nhìn từ hệ thống chính trị Mỹ, từ vai trò của Tổng thống đến vai trò của Quốc Hội trong việc hoạch định chiến lược và chính sách ngoại thương sẽ thấy rằng bất kỳ ai thắng cử năm 2020 cũng không thể đưa Mỹ quay trở lại Hiệp Định CPTPP.

Tổng thống thương thuyết, Quốc Hội biểu quyết

Tổng thống là người đại diện cho nước Mỹ, nên có thẩm quyền thương thuyết các hiệp định thương mãi quốc tế, còn các Thượng Nghị Sĩ và Dân Biểu là người đại diện cho tiểu bang và địa phương là những người quyết định phê chuẩn.

Mỗi hiệp định ảnh hưởng đến quyền lợi của mỗi tiểu bang, của mỗi địa phương mỗi cách khác nhau.

Nên nếu phía Hành Pháp, tức là Tổng thống muốn một hiệp định được Quốc Hội phê chuẩn phải thuyết phục được cử tri Mỹ hiệp định đó có mang lại lợi ích thiết thực cho nước Mỹ và không để một tiểu bang hay một địa phương nào bị thua thiệt một cách quá đáng.

Vì sao Hiệp định TPP bị cử tri Mỹ chống đối ?

Hiệp Định TPP nằm trong nỗ lực của Tổng thống Barack Obama nhằm gia tăng hợp tác kinh tế với 11 quốc gia trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương, bao vây kinh tế và giảm ảnh hưởng của Bắc Kinh trong khu vực.

Nhưng cái giá nước Mỹ phải trả cho TPP là công ăn việc làm của công nhân sẽ lọt vào tay các quốc gia công nhân ít được bảo vệ bởi hệ thống chính trị và bởi các nghiệp đoàn, công nhân được trả đồng lương rẻ mạt nên giá thành sản phẩm sản xuất rất thấp.

Nên ngay khi Tổng thống Obama bắt đầu ngồi vào bàn thương thuyết TPP đã bị nhiều Thượng Nghị Sĩ và Dân Biểu thuộc cả hai đảng Dân Chủ và đảng Cộng hòa công khai chống đối.

Tổng Liên đoàn Lao động và Đại hội các Tổ chức Công nghiệp Hoa Kỳ (The American Federation of Labor and Congress of Industrial Organizations) là tổ chức đại diện cho người lao động lớn nhất ở Mỹ cũng công khai chống đối ngay từ những ngày đầu thương thuyết.

Đến cuộc Bầu cử giữa kỳ 2010 đảng Dân Chủ mất Hạ viện, đến bầu cử giữa kỳ 2014 đảng Dân Chủ mất luôn Thượng viện, thương thuyết TPP hoàn tất nhưng không được Quốc Hội thuộc đảng Cộng Hòa mang ra thảo luận.

Vì thế, trong cuộc tranh cử Tổng thống năm 2016 cả ông Trump lẫn bà Clinton đều cam kết nếu họ thắng cử họ sẽ hủy bỏ mọi thương thuyết của Chính Phủ Obama về Hiệp Định TPP.

Giả sử bà Clinton thắng cử năm 2016 nếu bà mang Hiệp Định TPP ra thảo luận thì cũng khó được lưỡng viện Quốc Hội thuộc đảng Cộng Hòa thông qua.

Muốn hiểu rõ lý do cử tri và Quốc Hội Mỹ không ủng hộ TPP cần hiểu rõ 2 chiến lược ngoại thương khác của Mỹ trong hơn nửa thế kỷ qua: (1) chiến lược tự do thương mãi quốc tế và (2) chiến lược thương mãi với Trung cộng.

Chiến lược tự do thương mãi quốc tế

Từ thập niên 1960, lý thuyết kinh tế tân tự do bắt đầu được giới khoa bảng Mỹ đưa ra thảo luận.

Lý thuyết này lấy tự do thương mãi quốc tế làm động năng giúp san bằng cách biệt giàu nghèo giữa các quốc gia trên thế giới.

Những nhà khoa bảng và chính trị gia tin rằng tự do thương mãi quốc tế sẽ chuyển đổi thế giới ngày một tự do hơn, các nước chậm phát triển trở nên dân chủ hơn nhằm chống lại sự bành trướng của chủ nghĩa cộng sản mà không cần đến sự can thiệp quân sự của Hoa Kỳ.

Từ thời Tổng thống Dân Chủ Jimmy Carter và Tổng thống Cộng Hòa Ronald Regan các chính trị gia Mỹ bắt đầu chịu ảnh hưởng của lý thuyết tân tự do.

Hai vị Tổng thống trên bắt đầu những cải cách kinh tế gồm tư nhân hóa các dịch vụ công cộng, bãi bỏ rào cản đầu tư và thương mãi, cho phép nước ngoài được tham gia thị trường Mỹ cạnh tranh với các công ty Mỹ.

Tổng thống Regan và Tổng thống Bush (cha) đã bắt đầu thương lượng tự do hóa thương mãi Bắc Mỹ, Mễ Tây Cơ, Gia Nã Đại và Hoa Kỳ.

Tổng thống Clinton là người đã khai sinh Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ, khiến hàng hóa từ Mễ Tây Cơ đổ vào nước Mỹ làm hằng triệu công nhân lâm vào cảnh thất nghiệp.

Cử tri từ những tiểu bang và địa phương có nền kinh tế dựa vào công nghiệp đã trừng phạt ông Clinton nên ngay trong cuộc bầu cử giữa kỳ 1994, đảng Dân Chủ mất cả Thượng Viện lẫn Hạ Viện.

Lần đầu tiên trong vòng 40 năm đảng Cộng Hòa kiểm soát được Hạ Viện và đảng Cộng Hòa liên tục giữ cả hai viện Quốc Hội trong sáu năm còn lại của Tổng Thống Clinton.

Chiến lược với Trung cộng

Tổng thống Clinton một tín đồ của trường phái tân tự do tin rằng khi mở cửa chào đón Bắc Kinh, Trung cộng sẽ tôn trọng luật chung, đôi bên cùng có lợi, Bắc Kinh sẽ từng bước dân chủ hóa thể chế và như thế thế sẽ mang lại tự do và hòa bình cho toàn thế giới.

Dựa trên niềm tin đó ông Clinton đã thuyết phục được lưỡng viện Quốc Hội thuộc đảng Cộng Hòa ban cho Bắc Kinh quy chế Tối Huệ Quốc, mở cửa cho hàng hóa Trung cộng đổ vào nước Mỹ.

Năm 2001, Mỹ chấp nhận Bắc Kinh tham gia vào Tổ chức Thương Mãi Thế Giới (WTO), nhưng thay vì tôn trọng luật chung, cạnh tranh tự do và công bằng với Mỹ, Trung cộng đã sử dụng các chiến thuật như thao túng tiền tệ, thuế quan, hạn ngạch nhập cảng, trợ cấp nhà nước, bán phá giá, tấn công mạng, trộm cắp trí tuệ và gián điệp kinh tế.

Trung cộng đã giết chết các công ty công nghệ Mỹ, xâm chiếm và thống trị thị trường Mỹ, buộc nước Mỹ lệ thuộc vào hàng hóa và chuỗi cung ứng của Trung cộng, khiến nước Mỹ càng ngày càng lụn bại, tầng lớp công nhân Mỹ ngày càng khốn khó.

Tổng thống George W. Bush (con) nhận ra hiểm họa của Bắc Kinh nhưng phải tập trung vào chiến tranh chống khủng bố ở Trung Đông, nên Trung cộng ngày càng vươn lên về kinh tế và ảnh hưởng đến chính trị thế giới.

Tổng thống Barack Obama đã dành suốt 8 năm trong vai trò Tổng thống thương thuyết Hiệp Định TPP nhằm chống lại bành trướng ảnh hưởng của Bắc Kinh, nhưng kết quả được trình bày ở phần trên.

Tổng thống Trump đối đầu trực diện với Bắc Kinh…

Cử tri thuộc tầng lớp công nhân ở các tiểu bang công nghệ Đông Bắc nước Mỹ đã không tin lời hứa ngừng thương thuyết Hiệp Định TPP của bà Clinton, nên trong cuộc bầu cử 2016 đã bỏ đảng Dân Chủ và bầu cho ông Trump giúp ông thắng cử Tổng thống.

Ông Trump đảo ngược các chiến lược thương mãi quốc tế trước đây với Bắc Kinh, một mặt trực diện đối đầu làm suy yếu Trung cộng, mặt khác xây dựng công nghệ Mỹ vừa có khả năng cạnh tranh với Trung cộng vừa tạo công ăn việc làm cho tầng lớp công nhân Mỹ.

Trước đại dịch, chính sách kinh tế của ông Trump giúp nước Mỹ liên tục phát triển, tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất trong vòng 50 năm, lương trung bình người lao động liên tục gia tăng và các tiểu bang dựa vào công nghệ từng bước được phục hồi.

Nhưng vì ông Trump một lượt phá vỡ cả 2 chiến lược thống trị nước Mỹ suốt 50 năm qua: chiến lược tự do thương mãi quốc tế và chiến lược ngoại thương với Trung cộng.

Nên ông gặp nhiều chống đối, từ các chính trị gia cả Cộng Hòa lẫn Dân Chủ, giới công chức hành chánh, thành phần khoa bảng, giới truyền thông, đến giới tư bản, các nhóm lợi ích, những người được hưởng lợi từ toàn cầu hóa và buôn bán với Bắc Kinh.

Ông Trump đã phá vỡ giai đoạn đầu “giấc mơ Trung Hoa” của Tập Cận Bình đến năm 2050 sẽ trở thành siêu cường thống lĩnh toàn cầu và ngăn chặn sáng kiến “Vành Đai Con Đường”.

Ông cũng liên tục nhắc cử tri Mỹ nhận thức được mối hiểm họa của đảng Cộng sản Trung Hoa với Mỹ và thế giới, nên nếu ông Trump thắng cử đương nhiên ông sẽ tiếp tục chiến lược đối đầu với Bắc Kinh.

Nếu ông Biden thắng cử…

Ông Biden là một chính trị gia chuyên nghiệp với 47 năm kinh nghiệm nghị trường, năm 2000 trong vai trò thượng nghị sĩ, ông đã ủng hộ việc ban Tối Huệ Quốc cho Bắc Kinh và cho phép Trung cộng gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, tạo mối quan hệ thương mại bình thường và vĩnh viễn giữa Mỹ với Trung cộng.

Nhưng tình hình nay đã thay đổi, nếu ông Biden được khẳng định thắng cử, chiến lược đối đầu với Bắc Kinh sẽ vẫn giữ nguyên, nội việc thuế quan Mỹ đánh trên hàng hóa nhập cảng từ Trung cộng muốn tháo gỡ cũng cần một thời gian dài thương thuyết và chưa chắc ông Biden sẽ đáp ứng được nguyện vọng từ các nghành kỹ nghệ hưởng lợi từ chính sách này.

Từ năm 2007-17, trong vai trò là phó tổng thống và chủ tịch Thượng Viện, ông Biden ủng hộ Hiệp định TPP, nên trước việc Trung cộng và 14 quốc gia trong khu vực châu Á Thái Bình ký Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) nhiều người nghĩ ông Biden sẽ thương thuyết gia nhập Hiệp Định CPTPP.

Nhưng như tôi đã trình bày bên trên chính cử tri đã quyết định việc Mỹ rút khỏi Hiệp Định TPP, nhiệm kỳ 2021-23 cả Thượng Viện lẫn Hạ Viện chỉ hơn kém nhau vài ghế nên việc quay trở lại Hiệp Định CPTPP là mạo hiểm chính trị cho cả ông Biden lẫn cho đảng Dân Chủ.

Chính phủ Biden có rất nhiều chính sách kinh tế nội trị cần được Quốc Hội thông qua, như chính sách “Mua hàng Mỹ” (buy Americans) Chính phủ Biden dự định sẽ mua thêm 400 tỷ Mỹ Kim hàng hóa sản xuất tại Mỹ, tạo công ăn việc làm cho công nhân Mỹ.

Nếu trong kỳ bầu cử Thượng Viện tại Georgia ngày 5/1/2021 sắp tới đảng Cộng Hòa thắng và giữ được Thượng Viện thì với chủ trương tự do kinh doanh và giảm chi phí chính phủ, liệu Thượng Viện có thông qua ngân sách để ông Biden thực hiện chính sách này?

“Mua hàng Mỹ” là một chính sách bảo trợ công nghiệp, nội việc đề ra chính sách đã cho thấy ông Biden không còn tha thiết với tự do thương mãi quốc tế mà muốn quay lại bảo vệ kỹ nghệ nước Mỹ.

Nhưng nếu ông Biden tiến hành việc tái thương thuyết gia nhập Hiệp Định CPTPP thì cũng là chuyện “chính trị quốc tế” như đã trình bày bên trên khi Chính Phủ Obama thương thuyết Hiệp Định TPP.

Nói tóm lại giới bình luận chính trị thường tập trung vào vai trò của Tổng thống Mỹ, mà quên đi vai trò của Quốc Hội trong việc hoạch định chiến lược và chính sách, hiểu rõ hệ thống chính trị Mỹ sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quan hệ ngoại giao, ngoại thương, quốc phòng giữa Mỹ và các quốc gia trên thế giới.

Nguyễn Quang Duy

Melbourne, Úc Đại Lợi

22/11/2020

Tương lai nào cho các nước ASEAN?

Bs Nguyễn Đan Quế – Chủ tịch Cao Trào Nhân Bản

ASEAN  HIỆP HỘI CÁC QUỐC GIA ĐÔNG NAM Á là một liên minh chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của các quốc gia khu vực Đông Nam Á.   

Thành lập tại Bangkok ngày 8-8-1967 gồm 5 nước: Indonesia, Malaysia, Singapore, Philippine và Thái Lan. Trụ sở ở Jakarta (Indonesia). Hiện lên 10 nước: Brunei (1984), Việt Nam (07-1995), Lào và Myanmar (07-1997), Campuchia (04-1999).

Từ 1967 – 1975: tổ chức non trẻ, hợp tác lỏng lẻo, chưa có vị trí trên trường quốc tế . Thực sự khởi sắc sau khi ký nguyên tắc chung Bali (2-1976): (a) Tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; (b) Không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực với nhau; (c) Giải quyết các tranh chấp bằng phương pháp hòa bình; (d) Hợp tác phát triển có hiệu quả trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội.

Sau 1975, ASEAN cải thiện quan hệ với Đông Dương. Tuy nhiên, từ 1979 – 1989, quan hệ giữa hai nhóm nước trở nên căng thẳng do vấn đề Campuchia. Đến 1989, hai bên bắt đầu quá trình đối thoại, tình hình chính trị khu vực cải thiện căn bản. Thời kỳ này kinh tế ASEAN tăng trưởng mạnh. Sau khi phát triển thành 10 thành viên (1999), ASEAN đẩy mạnh hoạt động hợp tác kinh tế, xây dựng Đông Nam Á thành khu vực hòa bình, ổn định để cùng phát triển.


BỐI CẢNH QUỐC TẾ  đang có khuynh hướng xoay chuyển từ đối đầu Đông – Tây sang hợp tác Bắc – Nam:

  • Bắc gồm khoảng 20 nước đã phát triển, hàng đầu là 5 trung tâm quyền lực: Mỹ – Trung –  Nhật – Đức – Nga đang tiến hành mạnh mẽ cách mạng Số trong xã hội của họ.
  • Nam khoảng gần 180 nước đang phát triển, chiếm 2/3 dân số toàn cầu, từ lâu vẫn ấp ủ giấc mộng kỹ nghệ hóa nhưng yếu kém về vốn – kỹ thuật – quản lý; khả năng lại hạn chế, tham nhũng, thiếu dân chủ, không được lòng dân.

Hố sâu giữa các nước đãđang phát triển không khéo thu xếp sẽ sâu thêm, đe dọa an ninh và tương lai của cả nhân loại, nhất là vào lúc mà cách mạng Số đang diễn ra vũ bão trong xã hội các đã phát triển. Thế kỷ XXI có nhiều vấn đề toàn cầu phải giải quyết vượt xa khả năng của bất kỳ siêu cường nào dù giầu mạnh đến đâu. Do đó, 5 trung tâm quyền lực Mỹ – Trung – Nhật – Đức – Nga buộc phải chấp nhận một thế chiến lược liên hoàn chung, để: Một măt, giữ vững thế không chế của các nước đã phát triển (Bắc) khi tiến hành cách mạng Số trong xã hội của họ.

Mặt khác, chuyển giao ở qui mô toàn cầu cách mạng kỹ nghệ hóa cho các nước đang phát triển (Nam) để lấp bớt hố xa cách giầu – nghèo.

Mỹ – Trung – Nhật – Đức – Nga cạnh tranh qua đầu tư & thương mại với các đối tác Nam. Cách làm & hiệu quả trong lấp bớt hố giầu  –  nghèo, sẽ xác định uy tín, vị trí của siêu cường đó trong thế liên hoàn. Không đối đầu nên không có nhu cầu lôi kéo ‘đồng minh’ theo kiểu cũ ; tất cả chỉ là đối tác thuận mua vừa bán.

Về khía cạnh quân sự: Nhật, Đức bắt đầu tái võ trang; 5 siêu cường trong thế liên hoàn tiến đến quân bình về võ khí thông thường; tái bố trí chiến lược nhằm duy trì hòa bình bền vững. 

Về thương mại: Qua WTO, hợp lý hóa thương mại trao đổi hàng kỹ thuật Số (Bắc) với hàng kỹ nghệ hóa (Nam). Làm sao trong tiến bộ chung, cách biệt quan hệ Bắc – Nam càng ngày càng được thu hẹp.   

HIỆP ƯỚC ĐỐI TÁC KINH TẾ TOÀN DIỆN (RCEP) VỪA KÝ 15-11-2020 theo hình thức trực tuyến sau 8 năm đàm phán. Bao gồm mười thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), cùng 5 nước khác là: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand.

Các thành viên RCEP chiếm gần một phần ba dân số thế giới và chiếm 29% GDP toàn cầu.

RCEP dự kiến sẽ loại bỏ một loạt thuế nhập khẩu trong vòng 20 năm.

Hiệp định này cũng bao gồm các điều khoản về sở hữu trí tuệ, viễn thông, dịch vụ tài chính, thương mại điện tử và các dịch vụ chuyên nghiệp. Theo RCEP, các linh kiện từ bất kỳ quốc gia thành viên nào sẽ được đối xử bình đẳng, điều này có thể làm cho các công ty ở các quốc gia RCEP kiếm nhà cung cấp trong khu vực thương mại của khối này.

NGOÀI RCEP CÒN CPTPP Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) với 11 thành viên, gồm Nhật + 4 nước ĐNÁ là Mã Lai, Singapore, VN, Brunei +  Úc, Tân Tây Lan + Canada, Mexico, Peru. Chi lê. Đã có 7 quốc gia phê chuẩn. Khi áp dụng đầy đủ, CPTPP sẽ bao gồm 495 triệu dân, chiếm 13.5% GDP toàn cầu.

Mặc dù bao gồm ít quốc gia thành viên hơn, nhưng CPTPP cắt giảm thuế quan nhiều hơn và bao gồm các điều khoản về lao động và môi trường so với RCEP.

                                                                        *

Đa số các nước Asean trong tình trạng thiếu vốn, thiếu kỹ thuật, phương cách quản lý không chuyên nghiệp. Nay đứng trước công cuộc chuyển giao cách mạng kỹ nghệ hóa, qui mô toàn cầu chưa từng có, nên tranh nhau giành giật vốn đầu tư. Kết quả là: chính quyền không kham nổi, lúng túng thảm hại, quay ra làm ăn gian dối, tham nhũng tràn lan từ trên xuống dưới. Dân chúng mất niềm tin, hốt hoảng, than van trong cơn lốc đổi thay này, vì cho rằng nhà đầu tư cấu kết với chính quyền gây xáo trộn, khốn khó cho cuộc sống của họ.

Lý do chính yếu: Thể chế chính trị không còn đáp ứng được với những đảo lộn xã hội trong nước và với những thay đổi lớn lao cấp vùng và quốc tế.

ASEAN cần nương theo cao trào Nhân Bản Hóa Toàn Cầu. Nguyên tắc: Phát triển kinh tế bền vững phải đi đôi với nhân bản hóa xã hội.

TỔNG QUANThế của Châu Á đang lên.

Châu Á – Thái Bình Dương quan trọng hơn phía Châu Âu – Đại Tây Dương, cả về địa chính trị lẫn hải chính trị (đặc biệt là vấn đề khai thác tài nguyên dưới đáy biển trong hải phận quốc tế).   

Văn minh Đông Phương (chủ về tinh thần – hướng nội) cùng văn minh Tây Phương (chủ về khoa học – hướng ngoại) đang trở thành hai mặt của nền văn minh mới Nhân Bản.  Giao thoa văn minh Đông – Tây sẽ giúp ‘giải tỏa’  dần chính sách về kinh tế của Bắc đối với Nam.  ASEAN là thí điểm đầu tiên và quan trọng nhất./

Bs Nguyễn Đan Quế 

16-11-2020

Trung Cộng và các nước dân chủ qua đại dịch 2019-2020

Với những loại vắc-xin tốt đang được triển khai, bây giờ có thể hình dung một trật tự thế giới mới sau đại dịch. Một câu hỏi được đặt ra là liệu Trung Quốc có vượt qua các nước dân chủ hay không? Câu trả lời có thể là một tin tốt: Về mặt ý tưởng và ảnh hưởng tương đối, các nước dân chủ có thể đã mở ra vị thế dẫn đầu.

Bắt đầu với vắc xin. Trung Quốc đã làm tốt một cách đáng ngạc nhiên, và một số loại vắc xin từ TQ có khả năng chứng tỏ đủ hiệu quả và an toàn. Nhưng các nước dân chủ, với Hoa Kỳ hợp tác với công ty BioNTech của Đức, đã sản xuất một loại nền tảng vắc xin mới, đó là vắc xin mRNA. Chúng có thể nhanh chóng được sản xuất và hứa hẹn chống lại nhiều loại virus trong tương lai. Các loại vắc-xin của Trung Quốc chủ yếu dựa trên các phương pháp cũ hơn. Để đền bù vào mức thua thiệt về nền tảng khoa học mới, Trung Quốc đang nỗ lực hết sức để nhanh chóng mở rộng quy mô sản xuất.

Sự khác biệt về sản phẩm có thể thể hiện sự phân công lao động quốc tế hiệu quả. Nhưng nó hầu như không cho thấy Trung Quốc đi đầu trong tiến trình nầy.

Điểm này cũng nằm trong các lĩnh vực công nghệ khác. Nếu bạn đang tự hỏi liệu Trung Quốc hay các nước dân chủ có nhiều khả năng tạo ra bước đột phá lớn, chẳng hạn như điện toán lượng tử, hãy tự hỏi bản thân một câu hỏi đơn giản: Cấu trúc xã hội nào sẽ thu hút người nhập cư tài năng hơn? Càng tìm thấy nhiều tài năng và sự đổi mới trên khắp thế giới, thì điều đó càng giúp ích cho các nước tự do dân chủ.

Lưu ý rằng công ty vắc-xin của Đức BioNTech được thành lập bởi hai người con của người nhập cư Thổ Nhĩ Kỳ, phản ánh rằng các nước dân chủ thu hút các nhà khoa học hàng đầu và các tài năng khác từ khắp nơi trên thế giới. Hoa Kỳ có thể sẽ nối lại chính sách nhập cư cởi mở hơn dưới thời Tổng thống đắc cử Joe Biden, và Trung Quốc vẫn là một điểm đến hơi kém hấp dẫn. Tại sao lại đến một đất nước mà tự do ngôn luận đang suy yếu và tự do chính trị không bao giờ được đảm bảo?

Việc đình hoãn liệt kê lần đầu trên thị trường chứng khoán công khai của công ty Ant đang chờ xử lý gần đây – liệt kê nầy nếu không bị chận bởi lãnh đạo TQ sẽ là lớn nhất thế giới từ trước đến nay – xảy ra vì Jack Ma chỉ trích các cơ quan quản lý Trung Quốc. Cuộc thảo luận đã nhanh chóng thay đổi từ “Trump đang theo đuổi các công ty công nghệ Trung Quốc” thành “Trung Quốc đang ngăn chận ảnh hưởng các công ty công nghệ của chính họ”. Không ai có thể mong đợi một cuộc tranh luận sôi nổi ở Trung Quốc về việc bãi bỏ kiềm hãm trong kinh tế. Độc tài độc đảng là yếu tố hàng đầu ở Trung Quốc và đảng kềm chế các thế lực kinh tế có ảnh hưởng trong xã hội với nghi ngờ các thế lực nầy đe dọa độc tài độc đảng.

Câu hỏi rộng hơn về “đồng minh” là trọng tâm để hiểu được sự cân bằng quyền lực tương đối trong tương lai. Trung Quốc có khả năng vượt Mỹ về GDP, nhưng Trung Quốc đã hoạt động kém hiệu quả trong việc vun đắp và phát triển các đồng minh đáng tin cậy. Sự nhấn mạnh về cơ sở hạ tầng của kế hoạch “Một vành đai, một con đường” dường như không còn là một khoản đầu tư lớn như vậy nữa, với rất nhiều quốc gia thiếu tiền mặt do sự sụt giảm trong công nghệ du lịch và đi lại trong năm qua. Giờ đây, khái niệm Đông Phi là vùng ảnh hưởng của Trung Quốc có vẻ như là một giấc mơ xa vời. Tại Pakistan, lực lượng ly khai Baloch đã tấn công các dự án của Trung Quốc do lo ngại Trung Quốc đánh cắp tài nguyên và xâm phạm ảnh hưởng và chủ quyền của nước họ.

Có lẽ quan trọng nhất, Liên minh châu Âu đã phát triển từ việc coi Trung Quốc chủ yếu là khách hàng sang coi Trung Quốc chủ yếu là đối thủ. Ngay cả Đức, một nước ủng hộ quan hệ chặt chẽ hơn với Trung Quốc từ lâu, cũng trở nên hoài nghi hơn. Hơn nữa, hầu hết các quốc gia châu Âu đã đồng ý với Hoa Kỳ rằng công ty viễn thông Trung Quốc Huawei sẽ bị loại khỏi các bộ phận quan trọng trong cơ sở hạ tầng truyền thông của họ.

Thêm vào đó là tất cả các chính sách của Trung Quốc ở Hồng Kông và Tân Cương, những chính sách không phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là ở các nền dân chủ giàu có hơn và đối với nhiều nước theo đạo Hồi. Các nước liên hệ đã suy nghĩ lại quan hệ của họ với Trung Quốc.

Ngược lại, Hoa Kỳ vừa tiến hành một cuộc bầu cử hòa bình và có trật tự và tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ được coi là thân thiện ở hầu hết các nền dân chủ trên thế giới. Về mặt kinh tế, Hoa Kỳ đã phục hồi sau sự sụt giảm nghiêm trọng về GDP từ đại dịch và việc phục hồi kinh tế nầy có vẻ nhanh hơn so với dự báo của hầu hết các nhà kinh tế, phản ánh khả năng phục hồi cơ bản của nền kinh tế.

Trong một khía cạnh khác, Hoa Kỳ đã không ngăn chận được sự lây lan của Covid-19. Trung Quốc đã ngăn chận Covid-19 rất hiệu quả. Trung Quốc vừa ký kết một thỏa thuận thương mại lớn ở châu Á – Thái Bình Dương và tăng trưởng kinh tế của TQ đã tiếp tục. Chuỗi cung ứng của Trung Quốc tỏ ra mạnh mẽ đáng kể thông qua cuộc khủng hoảng toàn cầu lớn của đại dịch.

Tuy nhiên và tất cả, sự thật vẫn là: Khi nói đến những ý tưởng mới và các quyền căn bản của con người, các nước dân chủ không hề mất vị trí dẫn đầu.

Lượt dịch từ: Tyler Cowen. Covid Is Increasing America’s Lead Over China. Bloomberg LP November 16, 2020. https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2020-11-16/u-s-china-and-the-covid-19-vaccine-race

Covid-19 và bệnh tâm thần

Một trong năm bệnh nhân covid-19 được chẩn đoán mắc bệnh tâm thần trong vòng 3 tháng có biểu hiện rối loạn lo âu, mất ngủ và sa sút trí tuệ là những chẩn đoán phổ biến nhất.

Tin tức: Ngày càng có nhiều báo cáo dân gian về mối liên hệ giữa việc hồi phục sau covid-19 và phát triển các vấn đề sức khỏe tâm thần trong những tháng gần đây. Bây giờ chúng ta đã có một số dữ liệu để định lượng những báo cáo đó. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Lancet Psychiatry đã phát hiện ra rằng gần một trong năm bệnh nhân (1/5, 20%) với covid-19 được chẩn đoán mắc bệnh tâm thần trong vòng 3 tháng sau khi xét nghiệm dương tính.

Cách tính toán được thực hiện: Các nhà nghiên cứu từ Đại học Oxford và Trung tâm Nghiên cứu Y sinh Y tế NIHR đã thu thập hồ sơ sức khỏe điện tử của 70 triệu bệnh nhân ở Mỹ, bao gồm 62.354 người đã được chẩn đoán mắc bệnh covid-19 từ ngày 20 tháng 1 đến ngày 1 tháng 4 năm 2020 nhưng đã không cần phải nhập viện. Họ phát hiện ra rằng 18% bệnh nhân được chẩn đoán có vấn đề về sức khỏe tâm thần trong 14 đến 90 ngày sau khi được chẩn đoán covid-19.

Để xem bệnh nhân 19 tuổi bị covid như thế nào so với những người bị các vấn đề khác, nhóm nghiên cứu đã so sánh dữ liệu với sáu tình trạng khác (bao gồm cúm và gãy xương) trong cùng khoảng thời gian. Họ phát hiện ra rằng khả năng lần đầu tiên một bệnh nhân covid-19 được chẩn đoán có vấn đề về sức khỏe tâm thần cao gấp đôi so với những người mắc các bệnh lý khác. Rối loạn lo âu (anxiety disorders), mất ngủ (insomnia) và sa sút trí tuệ (dementia) là những chẩn đoán phổ biến nhất.

Ngoài ra, những người có tình trạng sức khỏe tâm thần từ trước — cụ thể là rối loạn tăng động giảm chú ý (attention deficit hyperactivity disorder), rối loạn lưỡng cực (bipolar disorder), trầm cảm (depression) hoặc tâm thần phân liệt (schizophrenia )— có khả năng được chẩn đoán mắc bệnh covid-19 cao hơn 65%.

Hệ quả: Chúng ta đã được cảnh báo về một trận sóng thần sắp tới về các vấn đề sức khỏe tâm thần do đại dịch trong nhiều tháng nay. Giáo sư Til Wykes, Phó trưởng khoa Tâm lý và Khoa học Hệ thống tại Đại học King’s College London, cho biết: “Chúng tôi biết từ các đại dịch trước đây rằng những khó khăn về sức khỏe tâm thần thường xảy ra ở những người sống sót và nghiên cứu này cho thấy mô hình tương tự sau Covid-19, vì vậy không có gì bất ngờ. Nhóm nghiên cứu của ông Wykes không tham gia vào nghiên cứu này.

Dù bằng cách nào, chúng ta cũng nên chuẩn bị cho nhiều vấn đề sức khỏe tâm thần trên toàn xã hội trong những tháng và năm tới. “Đây rõ ràng là phần nổi của một tảng băng (mà phần chìm có kích thước rộng lớn hơn rất nhiều). Wykes nói, chúng tôi cần phát triển nhiều hình thức hỗ trợ sức khỏe tâm thần khác nhau, dễ tiếp cận nhất có thể trong thời gian tới.

Nguồn: One in five covid-19 patients are diagnosed with a mental illness within three months. By Charlotte Jee archive page  – November 11, 2020 – Associated Press

Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020 chưa chấm dứt.

Nguyễn Quang Duy – Melbourne, Úc Đại Lợi

Cuộc bầu cử 2020 thật ra chưa chấm dứt vì ngày 5/1/2021 sắp tới tiểu bang Georgia sẽ bầu cử lại 2 ghế Thượng Nghị Sĩ và từ rạng sáng ngày 4/11/2020 đã xảy ra quá nhiều bất thường ở mức độ Thượng Viện Mỹ, Bộ Tư Pháp và một số Quốc Hội tiểu bang phải vào cuộc điều tra để làm rõ vấn đề.

Tổng thống Mỹ Donald Trump

Đảng Cộng Hòa đã tiến hành việc kiện tụng mặc dù ông Biden tuyên bố đắc cử Tổng thống nhưng đó chỉ là kết quả tạm thời dựa trên giả thuyết “cuộc bầu cử vừa qua thực sự công bằng và minh bạch, không có gì gian dối hay lường gạt”.

Kết quả sơ khởi tại Thượng Viện

Mặc dù đảng Dân Chủ đã chi hằng trăm triệu Mỹ kim chỉ để giành thêm vài ghế tại Thượng viện nhưng “làn sóng xanh” không hề xảy ra.

Riêng tại tiểu bang South Carolina ứng viên đảng Dân Chủ đã nhận đóng góp lên đến 109 triệu Mỹ kim nhưng vẫn không thể thắng được Thượng Nghị Sĩ Lindsay Graham, Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện chỉ có 70 triệu Mỹ kim để chi cho bầu cử.

Thượng nghị sĩ Mitch McConnell, Chủ tịch Thượng viện và Thượng nghị sĩ Susan Collins tiểu bang Maine là hai nhân vật khác mà đảng Dân Chủ đã công khai tuyên bố sẽ loại trừ, nhưng cuối cùng cả hai vẫn thắng cử một cách khá dễ dàng.

Trong khi Đảng Dân chủ giành được hai ghế ở tiểu bang Colorado và tiểu bang Arizona, thì họ lại mất một ghế ở tiểu bang Alabama.

Hiện chỉ còn tiểu bang Alaska là chưa chính thức công bố kết quả cuộc bầu cử, nhưng đảng Cộng Hòa tin rằng họ sẽ giữ được chiếc ghế này.

Như vậy chính thức đảng Dân Chủ đang giữ 48 ghế, còn đảng Cộng Hòa giữ 49 ghế và họ tin rằng cũng giữ được ghế tại tiểu bang Alaska.

Nếu ông Trump tái đắc cử đảng Cộng Hòa vẫn đủ phiếu để thông qua các đạo luật hay quyết định bổ nhiệm thẩm phán, các vị tướng và các viên chức chính phủ.

Còn nếu ông Biden thắng cử thì đảng Dân Chủ cần thêm ít nhất 2 ghế nữa tại Thượng Viện, nếu không đủ họ sẽ thuộc phe thiểu số và đảng Cộng Hòa sẽ ngăn chặn mọi thay đổi hay mọi quyết định mà đảng Cộng Hòa không đồng ý.

Vì thế 2 ghế thượng viện đang tranh cử nước rút tại tiểu bang Georgia vô cùng quan trọng, đảng Dân Chủ phải thắng cả 2 ghế này thì mới có thể “thay đổi nước Mỹ” như ý họ muốn.

Tranh cử nước rút (runoff election)

Theo luật bầu cử tại tiểu bang Georgia, các ứng cử viên Thượng Viện phải nhận được ít nhất 50% phiếu để tuyên bố thắng cử.

Nếu không ai nhận được hơn mức 50% số cử tri đi bầu thì 2 người có số phiếu cao nhất sẽ tranh cử nước rút vào ngày 5/1/2021 sắp tới.

Ghế thứ nhất do Thượng nghị sĩ David Perdue đảng Cộng hoà bầu cử lại. Ông Perdue chỉ thiếu chừng vài ngàn phiếu để có trên 50% số phiếu, nên vẫn phải tái tranh cử với ông Jon Ossoff, thuộc đảng Dân Chủ.

Chiếc ghế thứ 2 do Thượng nghị sĩ Kelly Loeffler, đảng Cộng hoà, được bổ nhiệm vào năm ngoái khi Thượng nghị sĩ Johnny Isakson về hưu nay phải bầu lại.

Trong cuộc tranh cử 3/11/2020, bà Loeffler thua phiếu mục sư Raphael Warnock đảng Dân chủ, nhưng vì có tới 20 ứng cử viên ra tranh cử nên thật khó đoán kết quả cuộc bầu cử.

Trong một cuộc biểu tình do cánh tả cấp tiến tổ chức tại tiểu bang New York gần đây Thượng nghị sĩ Lãnh đạo phe thiểu số thuộc đảng Dân chủ ông Chuck Schumer đã công khai tuyên bố đảng Dân Chủ phải thắng cả 2 ghế này thì mới có thể “thay đổi nước Mỹ”.

Nước Mỹ không dễ thay đổi…

Một ngày sau khi ông Biden tuyên bố thắng cử tổng thống, ngày 8/11/2020 Thượng Nghị Sĩ Joe Manchin thuộc đảng Dân Chủ tại West Virginia cho báo chí biết cử tri đã từ bỏ đảng Dân chủ bởi chủ trương cấp tiến xã hội chủ nghĩa của một số thành viên và ông khuyên các thành viên này nên chủ trương ôn hòa hơn.

Ông hứa với cử tri nếu đảng Dân Chủ chiếm được cả hai ghế ở tiểu bang George nghĩa là Thượng Viện mỗi bên 50 ghế ông sẽ đứng về phía đảng Cộng Hòa để ngăn chận mọi “thay đổi cấp tiến”.

Ông không ủng hộ việc mang thêm người vào Tối Cao Pháp Viện chính trị hóa tư pháp, không ủng hộ cắt giảm cảnh sát, không ủng hộ tăng thuế, không ủng hộ thông qua y tế miễn phí hay đại học miễn phí, ông xin cử tri tin ông sẽ không nhượng bộ với cánh tả xã hội chủ nghĩa.

Cánh tả gây thảm hại ?

Về phía Hạ Viện, theo tin CNN dân biểu đảng Dân chủ Abigail Spanberger tiểu bang Virginia cũng cho rằng tỷ lệ tái đắc cử rất thấp của bà là do các chính trị gia cánh tả Xã Hội Chủ Nghĩa gây ra.

Cử tri của bà không đồng ý với phong trào thiên tả Black Lives Matter về việc cắt ngân sách cho cảnh sát.

Một số dân biểu đảng Dân Chủ thất cử đã công khai chỉ trích cánh tả xã hội chủ nghĩa đã khiến họ bị thất cử, ngược lại cánh tả cho rằng những dân biểu này đã không theo đường lối cấp tiến nên bị cử tri cấp tiến trừng phạt.

Đảng Dân Chủ ít nhất đã mất 6 ghế dân biểu Hạ Viện, có thể họ sẽ vẫn giữ được Hạ Viện với một chênh lệch rất nhỏ chỉ vài ghế.

Để trở thành Chủ tịch Hạ Viện bà Nancy Pelosi cần có 218 phiếu ủng hộ, nhưng thất bại trong cuộc tranh cử lần này không chắc bà sẽ được bầu lại.

Tất cả các ghế của đảng Cộng Hòa đều đã giữ được và họ thắng thêm từ 6 đến 12 ghế, vì thế vị chủ tịch Hạ Viện kế nhiệm có thể sẽ cần phiếu từ đảng Cộng Hòa ủng hộ.

Điểm bất thường bắt đầu…

Bình thường người thua cuộc tổ chức họp báo trước để chúc mừng người thắng cuộc, nhưng lần này chừng 1 giờ sáng ngày 4/11/2020 khi kết quả sơ khởi cho thấy ông Trump dẫn trước khá xa, nhất là ở các tiểu bang chiến trường Wisconsin, Michigan và Pennsylvania, ông Biden lại mở họp báo tuyên bố đảng Dân Chủ đang trên đà thắng cử.

Ngay sau đó bà Nancy Pelosi cũng họp báo ngầm tuyên bố đảng Dân Chủ đang trên đà chiến thắng ở Hạ Viện, như đã phân tích bên trên đến nay vẫn chưa có kết quả và đảng Cộng Hòa mặc dù tin họ đã giữ được Thượng Viện nhưng vẫn chưa chính thức tuyên bố.

Đến gần 3 giờ sáng 4/11/2020, dựa trên các kết quả bầu cử sơ khởi tại các tiểu bang do đảng Cộng Hòa cầm quyền và kết quả cử tri bỏ phiếu trong ngày tại các tiểu bang do đảng Dân Chủ cầm quyền, ông Trump mở họp báo và tuyên bố thắng cử.

Nhưng đến gần 5 giờ sáng kết quả tại hai tiểu bang Michigan và Wisconsin đã đảo ngược.

Mạng xã hội nhanh chóng phát hiện tại đơn vị bầu cử Shiawassee, Michigan, con số bầu cho ông Biden đột nhiên tăng thêm 153,710 phiếu hơn số cư dân trong vùng cả chục lần.

Tờ New York Times liên lạc ngay với giới chức bầu cử tại Michigan mới rõ con số đúng là 15,371 phiếu, lỗi do đánh máy sai thêm vào một số 0 ở số cuối, thêm cho ông Biden 138,339 phiếu.

Tổng thống Trump ngay sau đó mở cuộc họp báo tuyên bố là có gian lận bầu cử tại các tiểu bang Michigan, Wisconsin, Georgia và Pennsylvania, đảng Cộng Hòa bắt đầu khởi kiện và cho biết có thể dẫn đến tranh tụng lên đến Tối Cao Pháp Viện.

Ban vận động tranh cử của ông Trump đã đưa ra một tuyên bố cho biết tất cả các lá phiếu hợp pháp phải được đếm và tất cả các lá phiếu bất hợp pháp không được tính vào, ông Trump sẽ đeo đuổi quá trình này thông qua mọi khía cạnh của luật pháp.

Việc kiện tụng…

Nhiều Thượng Nghị sĩ đảng Cộng Hòa công khai tuyên bố họ đã thắng ở Thượng Viện, Hạ Viện, một số tiểu bang như Florida, Texas và ông Trump đã nhận được trên 70 triệu phiếu hợp pháp nên họ tin rằng đã có lừa đảo trong cuộc bầu cử vừa qua.

Ngày 9/11/2020, đảng Cộng Hòa đã nộp đơn kiện gian lận bầu cử tại một số tiểu bang, trong đó có Pennsylvania, Michigan và Nevada.

Ngay sau đó, Thượng Nghị sĩ Ted Cruz đảng Cộng Hòa Texas cho biết Thượng Viện sẽ mở cuộc điều trần lắng nghe các nhân chứng và xem xét các chứng cớ có liên quan đến gian lận bầu cử.

Cùng ngày Bộ trưởng Tư Pháp William Barr đưa ra một bản ghi nhớ ủy quyền cho các công tố viên liên bang trên toàn quốc điều tra những cáo buộc đáng kể về các dấu hiệu bất thường trong cuộc bầu cử vừa qua.

Cũng trong ngày 9/11/2020, 10 Bộ trưởng Tư Pháp của 10 tiểu bang, gồm: Missouri, Louisiana, Alabama, Arkansas, Florida, Kentucky, Mississippi, Nam Carolina, Nam Dakota, và Texas, đã đệ trình bản tóm tắt thân hữu (amicus) lên Tối cao Pháp viện bày tỏ ủng hộ vụ kiện gian lận bầu cử do đảng Cộng hòa tại bang Pennsylvania khởi xướng.

Bộ trưởng Tư Pháp tiểu bang Missouri, ông Eric Schmitt là người khởi xướng bản tóm tắt cho báo chí biết Tòa án Tối cao Pennsylvania đã viết lại luật và đã xâm phạm quyền hạn của cơ quan lập pháp khi phán quyết rằng các lá phiếu gửi qua thư nhận được vài ngày sau ngày bầu cử vẫn có thể được tính.

Bộ trưởng Tư Pháp tiểu bang Louisiana ông Jeff Landry cho báo chí biết Tòa án Tối cao Pennsylvania giống như “trọng tài thay đổi luật chơi ngay giữa một trận bóng đang diễn ra” và “các thẩm phán không phải là người viết luật, trách nhiệm đó thuộc về cơ quan lập pháp”.

Tại tiểu bang Pennsylvania phía hành chánh thuộc đảng Dân Chủ đã vượt quyền sửa luật khi chưa được Quốc Hội thuộc đảng Cộng Hòa đồng ý thông qua. Trước bầu cử vụ kiện có đưa lên Tối Cao Pháp Viện nhưng đã được gởi trả lại tiểu bang.

Quốc Hội tiểu bang Michigan thuộc đảng Cộng Hòa cũng đã tiến hành mở cuộc điều tra về những dấu hiệu khác thường trong cuộc bầu cử ngày 3/11/2020 tại tiểu bang này.

Đồng thời tại tiểu bang Wisconsin, có thể tại tiểu bang Nevada và tiểu bang Arizona sẽ tiến hành đếm lại phiếu.

Việc kiện tụng tòa án chỉ mới bắt đầu, cả hai bên cần có bằng chứng cụ thể, có nhân chứng xác thực và cần thông qua tranh cãi của hai bên nên cần một thời gian mới có được kết quả.

Các tranh tụng không phải giữa ông Trump và đảng Dân Chủ, mà là tranh tụng của đảng Cộng Hòa vì kết quả bầu cử công bằng và minh bạch là vô cùng cần thiết, có rõ ràng thì cử tri mới tiếp tục tin tưởng mà trao phó trách nhiệm lãnh đạo đất nước cho đảng Cộng Hòa tiếp tục gánh vác.

Liên danh Biden – Harris công bố đắc cử Tổng thống.

Dựa trên kết quả sơ khởi, ngày 7/11/2020, ông Biden đã tuyên bố đắc cử Tổng thống, nhưng ông Trump không chấp nhận cho rằng phải đợi kết quả tại tòa.

Thượng nghị sĩ Mitch McConnell, Chủ tịch Thượng viện trả lời báo chí ông không chúc mừng chiến thắng của Liên danh Biden – Harris vì kết quả bầu cử thuộc Cử tri đoàn, hiện còn quá nhiều tranh chấp về tư pháp và về chính trị nên không có gì phải vội vã chúc mừng.

Theo Luật Định ngày 14/12/2020, các tiểu bang sẽ chuyển lên liên bang phiếu bầu Cử tri đoàn và ngày 5/1/2021, Quốc Hội Liên Bang sẽ mở phiếu bầu.

Bạo loạn xảy ra ?

Dân chủ ở Mỹ là dân chủ gián tiếp, cử tri bầu cho Cử tri đoàn, kết quả bầu cử là từ các chính trị gia thông qua Cử tri đoàn, cuộc bầu cử lần này lại đầy tranh cãi nên có thể có rất nhiều chuyện bất ngờ xảy ra.

Cả năm nay tại nhiều thành phố lớn do đảng Dân Chủ cầm quyền và ngay cả ở thủ đô Hoa Thịnh Đốn (Washington D.C.) liên tục xảy ra những cuộc biểu tình gây bạo loạn, cướp của, đốt phá, bắn giết lẫn nhau, vì thế quyết định từ tòa án hay từ các chính trị gia nếu không được cánh tả đồng ý rất dễ dẫn đến bạo loạn.

Ngược lại, cánh cực hữu cũng không chịu thua khi quyết định từ tòa án hay từ các chính trị gia không được thuyết phục được họ.

Cho đến ngày 20/1/2021, Tổng thống Trump mới hết nhiệm kỳ 2017-21, vẫn còn trách nhiệm phải bảo vệ trị an cho nước Mỹ và dân Mỹ.

Ngày 9/11/2020, ông Trump loan báo sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper, trả lời phỏng vấn của tờ Military Times ông Esper cho biết: “… Ông Trump là tổng tư lệnh được bầu bán một cách hợp lệ và ông đang tận dụng tối đa điều đó…”

Nếu có bạo loạn xảy ra ông Trump có thể sử dụng Đạo luật Chống Nổi loạn 1807, sử dụng Lực lượng Vệ binh Quốc Gia, một số lực lượng nội an và cảnh sát để bảo vệ trị an.

Rõ ràng ông Trump đã sửa soạn tất cả những gì ông ấy có thể làm được một cách hợp pháp, để hoàn thành trách nhiệm mà cử tri Mỹ đã giao phó cho ông năm 2016.

Cuộc bầu cử chỉ chấm dứt khi…

Rõ ràng cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020 chưa chấm dứt, điều mà đa số mong đợi một kết quả bầu cử thực sự công bằng, minh bạch và chuyển tiếp sang nhiệm kỳ 2021-25 một cách ôn hòa bất bạo động.

Bầu cử tự do, công bằng và minh bạch là điều kiện cần và đủ để bên thắng cử dù là liên danh Trump – Pence hay liên danh Biden – Harris có được thế chính danh lãnh đạo nước Mỹ và lãnh đạo thế giới.

Nguyễn Quang Duy

Melbourne, Úc Đại Lợi

11/11/2020

Tương lai nào cho Mỹ quốc?

Bs Nguyễn Đan Quế – Chủ tịch Cao Trào Nhân Bản

Mỹ lập quốc đã 244 năm. Cơ học lượng tử ra đời gần 100 năm,  đưa đến Cách Mạng Số mà Mỹ hàng đầu. Nhưng đồng thời, cơ học lượng tử cũng đưa đến khám phá về bản chất con người: tinh thần và vật chất là 2 dạng thể hiện ra của sinh năng. Tất nhiên dẫn đến CÁCH MẠNG NHÂN BẢN HÓA NHÂN LOẠI và 2020 là phát súng lệnh.  

                                                    

Từ đầu năm đến nay, đại dịch Covid-19 tái đi tái lại, lan nhanh nhiều nơi trên thế giới, chết cả triệu người, chưa có vaccine, không biết khi nào kết thúc, nhân loại đang tính chuyện sống chung. Covid làm đình trệ mọi hoạt động xã hội từ du lịch, thể thao đến đi học, đi làm…nghĩa là tác động xã hội lên con người giảm hẳn ngược chiều trở về O. Hơn thế nữa, lại thêm cách ly bắt buộc, cách ly tại nhà, giãn cách xã hội, học / làm việc / hội họp online…, sau bao năm tháng liên tục bị xô đẩy tất bật từ sáng đến tối, chẳng mấy ai có thì giờ ngồi tĩnh lặng suy nghĩ sâu về bên trong chính con người mình. Thậm chí, không còn biết mình là ai, thuộc về thực tại này như thế nào, sống làm gì. Mọi việc dường như như có cái gì không thật can thiệp vào!

Đến cuối năm 2020, lại thêm vụ tranh cử ở Mỹ. Chia rẽ, hạ nhau, phóng tin thất thiệt , fake news, tung ‘thuyết âm mưu’, cáo buộc gian lận, tố tham nhũng…thôi đủ thứ của chiến dịch đảng phái xẩy ra nơi siêu cường Số hàng đầu của văn minh Tây phương. Mọi người bàng hoàng, khủng hoảng, ngán ngẫm, nghi ngờ tự do – dân chủ. Nhớ lại khi Liên Xô sụp đổ, người dân trong khối cộng sản vồ lấy dân chủ Tây phương, bây giờ vỡ mộng lần nữa. Hóa ra, cả nhân loại toàn cầu đều là nạn nhân, bị điều kiện hóa bởi những chiêu bài tuyên truyền ‘rất phi con người’ của cả cộng sản lẫn tư bản, của cả duy vật lẫn duy tâm.

Khủng hoảng Covidkhủng hoảng bầu cử xẩy ra gần như cùng một lúc, cùng tác động, trong một giai đoạn vô cùng đặc biệt của lịch sử phát triển loài người: Sự ra đời của Cơ Học Lượng Tử (1927) dẫn đến Cách Mạng Số như www,smartphone, AI, robot…; và đồng thời chỉ rõ mối tương quan giữa tinh thần và vật chất: Tinh thần & Vật chất là 2 mặt của Sinh Năng. Sinh Năng là 1 phần của Vũ Trụ Năng và Vũ Trụ Năng trực tiếp ảnh hưởng trên Sinh Năng. Tinh thần & Vật chất hỗ tương tác động và có thể hoán chuyển qua Sinh Năng.Chứ không phải cái nọ có trước & ‘đẻ’ ra cái kia theo duy vật hay duy tâm. Khi ý thức con người trong xã hội đổi, cả xã hội trong đó có chính trị và tôn giáo phải đổi, tỷ lệ thuận với thức tỉnh quần chúng.

Tác động xã hội Covid-19 và bầu cử Mỹ tạo cho con người khắp nơi một ‘trải nghiệm gây thức tỉnh’do có dịp suy nghĩ ‘bên trong’ về thân phận mình. Cùng lúc, tác động tuyên truyền điều kiện hóa từ bên ngoài lên người dân mất tác dụng vì các bên tranh cử ‘đa phương với tính xã hội’ và ‘ đơn phương mang tính dân tộc’  còn lo ‘chửi lộn’. Nhờ kết hợp ‘bên trong’ với ‘bên ngoài’, mà Bản Chất Cội Nguồn (lúc ra chào đời) nay đột nhiên dễ xuất hiện nơi người có tuổi đời, có hiểu biết, có kinh nghiệm sống… Đó chính là tự lột xác. Đó chính tự nhân-bản-hóa mình! Một khi đã thức tỉnh, đã ngộ, khó u mê lại và có sức lan tỏa. Covid-19 và bầu cử Mỹ đã phát triển thành lực đẩy chính trị quan yếu từ hạ tầng làm thay đổi hẳn xã hội. Chính trị thượng tầng phải thích ứng theo. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, thay đổi từ gốc rễ đi lên, chứ không phải từ giới chính trị cầm quyền đi xuống như từ trước đến nay.

Bầu cử Mỹ đã chọn đa phương. Tương lai phụ thuộc Mỹ thích ứng như thế nào với Cao Trào Nhân Bản Hóa Xã Hội.

Đây chính là lối ra cho các vấn nạn từ bao lâu nay của xã hội Mỹ như phân biệt chủng tộc, nhập cư, da trắng thượng đẳng…. chỉ bởi vì: Nay mới ngộ ra bản chất đích thực của con người,/.

Bs Nguyễn Đan Quế

8-11-2020

Ai sẽ là Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ 2021-2025 ?

Nguyễn Quang Duy

Không có nơi nào trên thế giới bầu cử theo phương thức cử tri đoàn như ở Mỹ và không có cuộc bầu cử nào tại Mỹ có quá nhiều vấn đề như cuộc bầu cử tổng thống vừa qua.

Thượng nghị sĩ Mitch McConnell

Đến nay cả hai bên đều tuyên bố thắng cử và tràn ngập thông tin trái ngược nhau, như vậy chuyện gì sẽ xảy ra và ai sẽ là Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ 2021-2025?

Đảng Cộng Hòa thắng cử ?

Mặc dù đảng Dân Chủ đã chi hằng trăm triệu Mỹ kim để quyết dành thêm ghế tại Thượng viện nhưng làn sóng xanh đã không xảy ra.

Thượng nghị sĩ Mitch McConnell, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện và thượng nghị sĩ Lindsey Graham chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện đều tái đắc cử và đảng Cộng Hòa theo ước tính vẫn giữ được Thượng Viện.

Như thế, trong vòng 2 năm tới ngay cả nếu ông Biden chính thức thắng cử đảng Cộng Hòa sẽ ngăn chặn mọi thay đổi do đảng Dân Chủ đưa ra.

Ở Hạ Viện, đảng Dân Chủ vẫn giữ đa số nhưng mất từ 5 đến 12 ghế, cách tả Dân Chủ Xã Hội đang vận động để truất phế bà Nancy Pelosi khỏi vai trò chủ tịch Hạ viện đưa người của họ lên.

Nếu trong vòng 2 năm tới đảng Dân Chủ không giữ được ổn định Hạ Viện có thể sẽ mất vào tay đảng Cộng Hòa.

Dựa trên kết quả sơ khởi này, không kể ai thắng cử tổng thống, rõ ràng cử tri Mỹ muốn duy trì tam quyền phân lập, muốn hành pháp và lập pháp kiểm soát lẫn nhau và giải quyết những tranh chấp chính trị ai là người thắng cử tổng thống lần này.

Ông Trump thắng Florida và Texas

Trái ngược với các cuộc thăm dò cử tri của báo chí và chi tiêu cho việc tranh cử, tại Florida riêng tỉ phú Michael Bloomberg đã chi hằng trăm triệu Mỹ Kim, nhưng ông Trump đã thắng cử một cách khá vẻ vang tại hai tiểu bang Florida và Texas.

Trước ngày bầu cử bà Harris Kamala ứng cử viên phó tổng thống đã dành khá nhiều nỗ lực để vận động tại hai tiểu bang này.

Vì ở đây có đông cử tri gốc Nam Mỹ và Phi Châu đảng Dân Chủ tin rằng nhờ yếu tố “sắc tộc” của bà Harris Kamala cử tri gốc Nam Mỹ và Phi Châu sẽ bầu cho bà.

Nhưng kết quả đã trái ngược ý muốn của đảng Dân Chủ, số cử tri gốc Nam Mỹ và Phi Châu bầu cho ông Trump theo ước tính đã cao hơn các cuộc bầu cử trước rất nhiều và ngược lại càng ngày càng ít người bầu cho đảng Dân Chủ.

Ở Mỹ các tiểu bang giữ quyền tổ chức bầu cử nên Florida, Texas và cũng như hầu hết các tiểu bang có thống đốc thuộc đảng Cộng Hòa, mặc dù cũng có nhiều cử tri bỏ phiếu qua thư nhưng kết quả bầu cử đã công bố ngay trong đêm bầu cử 3/11/2020.

Ông Trump tuyên bố thắng cử…

Dựa theo kết quả bầu cử sơ khởi tại các tiểu bang do đảng Cộng Hòa cầm quyền và kết quả cử tri bỏ phiếu trong ngày tại các tiểu bang do đảng Dân Chủ cầm quyền, vào rạng sáng 4/11/2020, ông Trump đã dẫn trước khá xa nên ông mở họp báo và tuyên bố thắng cử.

Nhưng chỉ vài giờ sau hai tiểu bang Michigan và Wisconsin là hai tiểu bang có thống đốc thuộc đảng Dân Chủ các phiếu bầu qua thư được tính chung vào kết quả đã đảo ngược.

Tờ New York Times nhanh chóng đưa tin tại đơn vị Shiawassee, Michigan, con số bầu cho ông Biden đột nhiên tăng thêm 153,710 phiếu hơn cả số cư dân trong vùng cả chục lần.

Giới chức bầu cử tại Michigan nhanh chóng đính chính con số đúng là 15,371 và đổ lỗi do đánh máy sai thêm vào một số 0 ở số cuối.

Tổng thống Trump ngay sau đó mở cuộc họp báo tuyên bố là có gian lận bầu cử tại các tiểu bang Michigan, Wisconsin, Georgia và Pennsylvania, đảng Cộng Hòa bắt đầu khởi kiện và cho biết có thể dẫn đến tranh tụng tại Tối Cao Pháp Viện.

Ban vận động tranh cử của ông Trump đưa ra một tuyên bố cho biết ông Trump “sẽ không bao giờ từ bỏ chiến đấu vì bạn và đất nước của chúng ta.”

Theo bản tuyên bố tất cả các lá phiếu hợp pháp phải được đếm và tất cả các lá phiếu bất hợp pháp không được tính vào, ông Trump sẽ theo đuổi quá trình này thông qua mọi khía cạnh của luật pháp.

Từ đó các thông tin tràn ngập về kẻ thắng người thua, nhưng ngay cả nếu không có khởi kiện và tranh tụng, do cách thức bầu cử ở Mỹ kết quả thắng thua là quyết định của đa số cử tri đoàn, nghĩa là còn cả tháng nữa mới có kết quả chính thức.

Tiểu bang tổ chức bầu cử…

Ở Mỹ theo Hiến Pháp luật bầu cử do tiểu bang soạn và thi hành, bởi vậy mỗi tiểu bang luật mỗi khác ngay cả việc định nghĩa cử tri là ai.

Tại một số tiểu bang bất luận ai đang sống ở đó dù là công dân Mỹ hay sống bất hợp pháp đều có thể đi bầu. Đây là một lý do đảng Dân Chủ liên tục cho rằng mỗi lá phiếu đều phải được tính bất kể họ là ai.

Lý do khác là tại tiểu bang do đảng Dân Chủ nắm gần đây còn đổi luật các phiếu gửi bằng thư có dấu bưu điện của Ngày bầu cử (3/11/2020) có thể được nhận đến hết ngày 6/11/2020 ở Pennsylvania và ngày 12/11/2020 ở Bắc Carolina, thay vì chỉ nhận phiếu qua bưu điện vào ngày bầu cử như thông lệ và ở các tiểu bang khác.

Đảng Cộng hòa đã kiện lên tòa án tiểu bang và sau đó kháng cáo lên Tối cao pháp viện nhưng không thành công nên đảng Cộng hòa vẫn tiếp tục kiện.

Vì thế ông Trump mới kêu gọi ngừng đếm phiếu tại tiểu bang Pennsylvania và các tiểu bang do đảng Dân Chủ nắm quyền hành pháp.

Tất cả những gì đã, đang và sẽ xảy ra đều đã nằm trong tính toán của cả hai đảng Dân Chủ và đảng Cộng Hòa, bởi vậy mỗi bên đều có một lực lượng luật sư lên đến hằng ngàn người đang ngày đêm làm việc.

Hiện có 5 tiểu bang bao gồm Wisconsin, Michigan, Pennsylvania, Bắc Carolina và Nevada đã và đang xảy ra kiện tụng từ việc ngừng đếm phiếu, đếm phiếu lại, đến việc gian lận và vi phạm Hiến Pháp.

Liệu Tối Cao Pháp Viện có phân xử không ?

Tối Cao Pháp Viện chỉ phân xử khi có liên quan đến Hiến Pháp, nên đến nay chưa biết vì lý do gì ông Trump thông báo muốn kiện nên không thể đoán trước kết quả kiện tụng.

Từ thời lập quốc các tổ phụ nước Mỹ không ai bầu cử qua bưu điện, muốn đi bầu có khi họ phải đi cả ngày đến thị trấn gần nhất để bầu, biết đâu chừng bà Amy Coney Barrett theo triết lý nguyên thủy làm đúng với bản Hiến Pháp và thời đại những nhà lập quốc Mỹ phán rằng bầu cử qua thư là bất hợp hiến và được bốn thẩm phán bảo thủ ủng hộ.

Việc kiện tụng thường kéo dài nhiều tháng và lần này có quá nhiều kiện tụng, mà thời gian chính thức thông báo kết quả bầu cử còn chỉ 1 tháng, nên không chắc có thời gian kiện tụng sẽ lên đến Tối Cao Pháp Viện và ngay cả có thể xử được ở các tòa án tiểu bang.

Cử tri đoàn…

Bầu cử Mỹ là bầu cử gián tiếp nên theo Luật Liên bang các tiểu bang phải hoàn tất kiểm phiếu và phải chính thức bổ nhiệm cử tri đoàn trước ngày 8/12/2020.

Để đến ngày 14/12/2020, cử tri đoàn từ các tiểu bang sẽ gặp nhau tại thủ đô Washington chính thức bầu kín một vị Tổng thống và một vị Phó Tổng Thống.

Theo Luật Liên bang năm 1845, nếu kết quả bầu cử không rõ ràng các chính trị gia tiểu bang có quyền tự quyết định ai thắng cử và bổ nhiệm cử tri đoàn để kịp thời lên thủ đô bầu cử.

Tại các tiểu bang đang tranh chấp gồm Wisconsin, Michigan, Pennsylvania, Bắc Carolina và Arizona, các Quốc Hội cả Thượng viện lẫn Hạ viện đều do đảng Cộng Hòa nắm giữ.

Kết quả sẽ nghiêng về phía liên danh Trump – Pence, Quốc Hội các tiểu bang nói trên sẽ bổ nhiệm cử tri đoàn đảng Cộng Hòa lên thủ đô bầu phiếu.

Tại các tiểu bang Wisconsin, Michigan, Pennsylvania và Bắc Carolina, các Thống Đốc lại thuộc đảng Dân Chủ có thể không đồng ý Quốc Hội các tiểu bang nên ra tuyên bố liên danh Biden – Harris thắng cử và bổ nhiệm cử tri đoàn đảng Dân Chủ lên thủ đô bầu phiếu.

Quốc Hội Liên Bang

Ngày 2/1/2021, các tân thượng nghị và dân biểu Quốc Hội Liên Bang vừa thắng cử sẽ tuyên thệ nhậm chức, ngay sau đó ngày 5/1/2021, lưỡng viện Quốc hội họp mở các phiếu cử tri đoàn của tất cả các tiểu bang và chính thức tuyên bố ai thắng cử.

Nhưng Thượng viện khi đó nếu đã thuộc về đảng Cộng Hòa còn Hạ Viện lại do đảng Dân Chủ nắm nên không bên nào đồng ý với bên nào về kết quả do các tiểu bang bầu chọn.

Các Thượng nghị sĩ đảng Cộng Hòa vừa trải qua một trận chiến kinh hoàng do đảng Dân Chủ đã chi hằng trăm triệu Mỹ kim với quyết tâm hạ gục, uy tín và sinh mạng chính trị của họ đã gắn chặt với ông Trump nên quyết định cuối cùng sẽ thuộc về ông Trump.

Khẩn cấp chống bạo loạn cấp quốc gia ?

Rất có thể ông Trump sẽ không đợi đến ngày 20/1/2021, nhiệm kỳ của ông Trump chính thức kết thúc, theo Đạo luật Tiếp nhiệm Tổng thống 1947, chức tổng thống sẽ được tạm quyền trao cho Chủ tịch Hạ viện thuộc đảng Dân Chủ là bà Nancy Pelosi.

Khi Quốc Hội Liên Bang thất bại tuyên bố ai chiến thắng tình hình căng thẳng khắp nơi, nhất là tại các tiểu bang do đảng Dân Chủ nắm giữ, ông Trump có toàn quyền tuyên bố ban hành lệnh khẩn cấp chống bạo loạn cấp quốc gia.

Tiếp theo ông Trump tuyên bố hủy bỏ kết quả cuộc bầu cử 3/11/2020, tạm thời tiếp tục giữ vai trò Tổng thống Mỹ và Hành pháp Liên Bang tước quyền các tiểu bang đứng ra tổ chức bầu cử tổng thống.

Quân Đội chính quy mặc dầu do ông Trump làm Tổng Tư Lệnh đã thấy trước trò chơi chính trị nên từ tháng 9/2020 đã chính thức tuyên bố việc bảo vệ trị an không phải là vai trò của Quân Đội.

Quân đội sẽ tiếp tục giữ vai trò bảo vệ lãnh thổ và đại dương, sẵn sàng chiến đấu khi ngoại bang lợi dụng tình trạng gây thiệt hại quyền lợi nước Mỹ.

Tổng thống Trump sẽ sử dụng Lực lượng Vệ binh Quốc Gia và một số lực lượng nội an khác như lực lượng đặc trách biên giới, lực lượng bảo vệ các cơ quan chính phủ để bảo vệ trị an.

Các lực lượng cảnh sát mặc dù thuộc thành phố nhưng trong những tháng ngày qua đã gắn bó với ông Trump nên sẽ cùng với các lực lượng quân sự liên bang và tiểu bang giữ gìn trật tự công cộng.

Sẽ có một số bạo loạn xảy ra nhưng do đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp chống bạo loạn quốc gia nên ông Trump có toàn quyền gởi lực lượng đến giúp giữ trị an cho cuộc bầu cử tổng thống.

Trong tình trạng khẩn cấp chống bạo loạn ông Trump có quyền ký sắc lệnh tạm giam bất cứ ai không tuân theo luật khẩn cấp quốc gia.

Ông Trump gần đây tuyên bố “với ông thắng thì dễ nhưng thua thì thật khó” và như chúng ta đã biết ông sẵn sàng làm bất cứ việc gì mà ít người dám nghĩ tới, nhất là khi ông tin rằng đã bị đối xử bất công khi ông “chiến đấu vì bạn và đất nước của chúng ta”.

Trò chơi chính trị đã được thấy trước…

Ngày 23/10/2020 tạp chí The Economist đăng bài bình luận về sự chính trực trong bầu cử Mỹ do giáo sư Luật học Đại học Amherst ông Lawrence Douglas viết về một kịch bản xảy ra từ ngày bầu cử Mỹ 3/11/2020.

Tờ Luật Khoa Tạp Chí đã dịch bài bình luận dưới nhan đề “Nếu ông Trump không chịu chấp nhận kết quả bầu cử thì sao?”, ông Lawrence Douglas đã nhận ra trò chơi chính trị nên thấy trước những chuyện đã và đang xảy ra.

Bạn đọc muốn tìm hiểu về luật pháp và về lịch sử Mỹ để thấy đây không phải là lần đầu tiên các chính trị gia chơi trò chơi dân chủ kiểu Mỹ xin vào trang Luật Khoa để xem bản dịch bài bình luận

Lịch sử chính trị Mỹ thường xuyên phân cực nhưng mọi tranh chấp chính trị đều được công khai để người dân Mỹ có quyền đánh giá đúng sai và quyền chọn lựa một lãnh tụ xứng đáng nhất để lèo lái nước Mỹ qua những cơn biến động.

Có thể ông Trump và ông Biden hai quân tướng trên bàn cờ chính trị biết rõ nước cờ của nhau sẽ tìm ra một giải pháp để kết thúc cuộc chơi nhanh chóng và ít tốn kém hơn để cả hai bên cùng thắng và người Mỹ sẽ là người chiến thắng, rất mong và rất mong…

Nguyễn Quang Duy

Melbourne, Úc Đại Lợi

7/11/2020

Dân chủ nước Mỹ nhìn từ Úc châu.

Nguyễn Quang Duy

Bản Tuyên Ngôn Độc Lập, bản Hiến Pháp Hoa Kỳ và các bản Hiến Pháp của 50 tiểu bang đều không nhắc đến từ ngữ dân chủ (democracy), như vậy tam quyền phân lập có bao hàm ý nghĩa của dân chủ hay không ?

Nguyễn Quang Duy

Dân chủ định nghĩa theo Hiến Pháp

Muốn hiểu được ý nghĩa của tam quyền phân lập tại Mỹ, chúng ta cần quay lại thời lập quốc, vào năm 1776, 13 cựu thuộc địa Anh Quốc đồng ý thành lập một hình thức liên bang cùng soạn bản Tuyên Ngôn Độc Lập.

Sau đó đến năm 1781, những nhà lập quốc lại cùng nhau soạn bản Dự Thảo Hiến Pháp, theo đó các chính quyền tiểu bang giữ lại chủ quyền lãnh thổ, chính quyền trung ương lo việc ngoại giao và quân sự, mọi quyết định ở trung ương cần ít nhất 9 tiểu bang đồng ý.

Năm 1783, chính quyền trung ương chính thức ký Hòa ước với Anh Quốc, các nhà lập quốc nhận ra rằng để có thể tồn tại vững vàng chính quyền trung ương cần được quyền in tiền, quyền thu thuế, quyền hòa giải và quyền phân xử tranh chấp giữa các tiểu bang.

Nên vào năm 1787 đại biểu từ 12 tiểu bang đã gặp nhau tại Philadelphia để thảo luận về một bản Hiến Pháp xây dựng một thể chế cộng hòa liên bang.

Vì mỗi tiểu bang có dân số, có điều kiện văn hóa, địa lý, kinh tế, tôn giáo và sắc tộc khác nhau, nên thay vì chọn phổ thông đầu phiếu các nhà lập quốc mới nghĩ đến cách bầu tổng thống theo cử tri đoàn, rồi tổng thống đề cử thẩm phán và thượng viện thảo luận thông qua việc đề cử.

Bằng phương cách dân chủ gián tiếp độc đáo này các tiểu bang có đông dân không thể dùng lá phiếu cử tri để lấn áp quyền lực và quyền lợi của các tiểu bang nhỏ có dân số ít.

Các tiểu bang chịu trách nhiệm về y tế, giáo dục, an ninh trật tự, an sinh xã hội, điều hành các cuộc bầu cử và hầu hết những vấn đề trực tiếp liên quan đến đời sống của người dân.

Trong khi chính quyền liên bang chỉ nắm quyền về ngoại giao, quốc phòng, tiền tệ và quyền hòa giải, phân xử tranh chấp giữa các tiểu bang và giữa liên bang với các tiểu bang.

Bảo thủ chống cấp tiến

Từ đó đến nay vẫn có 2 luồng tư tưởng chính trị:

Tư tưởng bảo thủ cho rằng các chính phủ tiểu bang gần với dân hơn chính phủ liên bang nên phục vụ người dân tốt hơn vì thế cần giữ nguyên mô hình dân chủ gián tiếp như bản Hiến Pháp đã viết ra.

Tư tưởng cấp tiến lại cho rằng thế giới đã thay đổi rất nhiều những điều ghi trong Hiến Pháp cần được mở rộng hay thay thế, chính quyền trung ương cũng cần được mở rộng quyền lực.

Các tiểu bang cũng có hành pháp, lập pháp và tư pháp riêng và nhiều tiểu bang từ thống đốc, dân biểu, nghị sĩ và thẩm phán đều thông qua bầu phiếu trực tiếp.

Đã có một số đề nghị tu chính Hiến Pháp: tổng thống và các thẩm phán liên bang phải thông qua phổ thông đầu phiếu.

Nhưng muốn tu chính cần 2/3 dân biểu ở Hạ Viện đồng ý, rồi cần 2/3 nghị sĩ ở Thượng Viện đồng ý và rồi lại cần 3/4 các tiểu bang đồng thuận.

Cách thức khác là 50 tiểu bang ngồi lại để soạn ra cách thức bầu cử mới nói cách khác một hiến pháp mới.

Trên thực tế việc bất đồng quan điểm, khuynh hướng, niềm tin và nhất là lợi ích giữa các tiểu bang càng ngày càng đa dạng, mở rộng và phức tạp hơn, nên việc tu chính hay một hiến pháp mới sẽ khó có thể xảy ra.

Từ một liên bang thân hữu lỏng lẻo chỉ trong vòng 100 năm Hoa Kỳ đã trở thành một cường quốc số một trên thế giới và giữ vững vị thế này đến nay mới thấy được viễn kiến của các nhà lập quốc Hoa Kỳ.

Đảng Dân Chủ Cộng Hòa

Bản Hiến Pháp quy định luật hoạt động chính trị chung cho các đảng chính trị từ liên bang xuống đến tiểu bang và xuống tận địa phương, biết về lịch sử thành lập đảng chính trị sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về nền dân chủ tại Mỹ.

Đảng Dân chủ Cộng hòa được thành lập vào năm 1791 nhằm cạnh tranh với đảng Liên bang gồm những nhà quý tộc Anh và những nhà tư sản muốn tạo ra một ngân hàng liên bang và đề cao sức mạnh của chính quyền liên bang.

Đảng Dân chủ Cộng hòa chủ trương chính quyền liên bang phải hoạt động trong vòng Hiến pháp theo đúng nghĩa đã được viết ra để bảo vệ các tiểu bang, nhờ đó đảng này được giới công nhân và nông dân nhiệt tình ủng hộ khiến đảng Liên bang liên tục thất cử và đến năm 1812 ngừng sinh hoạt.

Không còn cạnh tranh chính trị, nội bộ đảng Dân chủ Cộng hòa bắt đầu chia làm 2 cánh: một cánh ủng hộ và một cánh chống lại tình trạng nô lệ.

Một số tiểu bang miền Bắc đã hủy bỏ chế độ nô lệ trước khi Hoa Kỳ được thành lập vào năm 1776, muốn phát triển về kỹ nghệ, nên giới tư bản và công nhân đã chống lại tình trạng nô lệ và nhiệt tình ủng hộ đảng Cộng Hòa.

Cánh miền Nam đa số là nông dân cần nô lệ phục vụ nông trại, đồng thời muốn mở rộng đất đai về phía Nam và phía Tây nên ủng hộ đảng Dân chủ.

Trong cuộc bầu cử năm 1860 đảng Cộng hòa nhờ tập trung vào đề tài giải phóng nô lệ mà mang lại chiến thắng cho Tổng thống Abraham Lincoln, nhưng đồng thời cũng dẫn đến nội chiến Bắc Nam.

Trong gần 1 thế kỷ, đảng Cộng Hòa được xem là đảng cấp tiến, chính phủ không xen vào chuyện cá nhân hay gia đình, cởi mở di dân, chi tiêu rộng rãi, mở rộng kỹ nghệ, bảo vệ thị trường nội địa và xây dựng chính quyền trung ương mạnh.

Đảng Dân Chủ được coi là bảo thủ cho rằng chính phủ trung ương không được phép đưa ra các đạo luật can thiệp vào tôn giáo hay đạo đức, thuế thấp và không được xen vào chuyện của các chính phủ tiểu bang.

Người da đen mặc dầu đã được tham gia bầu cử ở liên bang cũng như ở tiểu bang, nhưng đảng Dân Chủ vẫn thuộc người da trắng và vẫn không để người da đen tham gia các cuộc bầu cử sơ bộ.

Đảng Dân Chủ đổi chiều…

Sau cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1930, Tổng thống Franklin Roosevelt (1933-45) thắng cử đã đưa ra Đối Sách Mới (New Deal) và chuyển đảng Dân Chủ thành một đảng với khuynh hướng cấp tiến cải tổ xã hội, chăm lo cho tầng lớp lao động và xây dựng hệ thống an sinh xã hội.

Người da đen bắt đầu được quyền tham gia các cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân Chủ nên cũng bắt đầu chuyển sang sinh hoạt với đảng Dân Chủ.

Đến thời Tổng thống John Kennedy và Tổng thống Lyndon Johnson thực hiện kế hoạch chống lại nghèo đói bất công và ban hành Đạo Luật về Dân Quyền chống kỳ thị chủng tộc nên đa số cử tri da đen chuyển sang bầu cho đảng Dân Chủ.

Sang đến thời Tổng thống Bill Clinton và Tổng thống Barack Obama chính sách tân tự do, mở cửa thị trường gây nạn thất nghiệp trong khu vực công nghiệp, ảnh hưởng trầm trọng đến đời sống của người lao động và nhất là người lao động Mỹ da đen.

Kết quả cuộc thăm dò cử tri vào tháng 7/2016 do hãng Rasmussen thực hiện chỉ 13% cử tri cho rằng cuộc sống của thanh niên người Mỹ da đen đã tốt hơn kể từ cuộc bầu cử của Tổng thống Obama vào tháng 11/2008.

Trong khi đó có tới 41% tin rằng đời sống trở nên tồi tệ hơn và 39% tin rằng cuộc sống của thanh niên da đen không có gì thay đổi.

Sự thất bại của Chính phủ Obama đã giúp Tổng thống Trump thắng cử, người lao động da trắng đã bỏ phiếu cho ông, trong khi cử tri da đen đã không đi bầu.

Đầu tháng 6/2019 hãng Rasmussen thực hiện khảo sát khác cho thấy 33% cử tri cho rằng cuộc sống của những người Mỹ da đen trẻ tuổi đã trở nên tốt hơn kể từ ngày ông Trump thắng cử, 20% cao hơn 8 năm cầm quyền của Tổng thống Obama.

Chừng 36% cử tri cho rằng tình trạng trở nên tồi tệ hơn, và 22% đánh giá cuộc sống của những người trẻ tuổi da đen không có gì thay đổi.

Trong khoảng thời gian tiến hành cuộc khảo sát, tháng 6/2019, nhờ những chính sách kinh tế của Chính phủ Trump con số thất nghiệp đã xuống thật thấp, nhiều người lao động và người Mỹ da đen đã có được công ăn việc làm.

Theo các cuộc khảo sát gần đây nhiều cử tri người Mỹ da đen đã chuyển sang bầu cho đảng Cộng Hòa, có 2 ứng cử viên trẻ người Mỹ da đen hy vọng sẽ thắng cử là ông John James ứng cử thượng viện tiểu bang Michigan và bà Kim Klacik ứng cử Hạ Viện đại diện khu vực số 7 Maryland.

Trong khi đó đảng Dân Chủ vẫn tự tin là cử tri da đen sẽ tiếp tục ủng hộ đảng này, ông Joe Biden vừa rồi tuyên bố người Mỹ da đen không bầu cho đảng Dân Chủ thì họ không phải là người Mỹ da đen.

Chính sách cởi mở di trú của đảng Dân Chủ có từ thời Tổng Thống Lyndon Johnson cũng giúp đảng Dân Chủ có được số cử tri ngày càng tăng từ các di dân, nhất là từ di dân gốc Á châu và Nam Mỹ.

Bầu cử 2020

Ông Trump tiếp tục tranh cử với chủ trương nước Mỹ trên hết được ông ngắn gọn giải thích như sau:

Một người có lo được cho mình, thì mới lo được cho gia đình, mới đóng góp được cho cộng đồng, cho đất nước và cho thế giới, nên trách nhiệm ưu tiên hàng đầu của chính phủ là phải lo cho dân Mỹ có công ăn việc làm.

Nước Mỹ có giàu, có mạnh, có ổn định thì mới có khả năng đóng góp cho thế giới và nếu ông thắng cử ông sẽ tiếp tục chính sách như nhiệm kỳ trước: nước Mỹ trên hết.

Ngược lại các chính sách của ông Biden quay trở lại với thời chính phủ Obama, một mặt tăng thuế, tăng sự can thiệp chính phủ liên bang vào tiểu bang và trở lại chính sách ngoại giao theo khuynh hướng tân tự do toàn cầu hóa.

Cuộc tranh luận bầu cử Tổng thống lần thứ hai ông Biden đã tỏ ra gần gũi hơn với cánh tả dân chủ xã hội, với “Bidencare” một bước tiến tới hệ thống y tế miễn phí cho toàn dân, mức lương tối thiểu $15/1giờ, giáo dục đại học miễn phí và bảo vệ môi trường loại bỏ kỹ nghệ khai thác dầu khí từ mỏ dầu và các mỏ đá phiến.

Chiến dịch tranh cử

Quỹ tranh cử của ông Biden nhiều hơn của ông Trump vài trăm triệu Mỹ Kim, đa số là các khoản tiền lớn do các nhà tư bản tài phiệt đóng góp, nhờ thế ông Biden có nhiều tiền để quảng cáo tranh cử, tập trung vào những tiêu cực của ông Trump và đề cao ông Biden là người thay thế.

Ông Trump có ít tiền hơn, nhưng đa số đến từ các đóng góp nhỏ, chiến dịch tranh cử cũng khác với hằng ngàn thiện nguyện viên gõ cửa từng nhà đến từng tổ chức vận động cho ông, đồng thời ông bay từ tiểu bang này sang tiểu bang khác liên tục tiếp xúc với hằng chục ngàn người tiếp đón ông.

Cánh tả dân chủ xã hội không nhận đóng góp từ giới tư bản tài phiệt, mà nhận từ hằng triệu cá nhân đóng những khoản tiền nhỏ, họ cũng gõ cửa từng nhà, đến từng tổ chức, mở các diễn đàn thu hút giới trẻ vào tranh luận và nhất là vận động bầu cử bằng cách công khai minh bạch đường lối chính sách dân chủ xã hội.

Ông Trump đã chuyển đảng Cộng Hòa từ một đảng bảo thủ thành một đảng biết lo cho thành phần lao động, cả người da trắng lẫn người da đen và biết quan tâm đến các cộng đồng sắc tộc như Việt Nam hay người gốc Nam Mỹ.

Ngược lại, phong trào dân chủ xã hội cũng chuyển đảng Dân Chủ từ các chính sách tân tự do xa rời quần chúng Mỹ, để ngày càng gần hơn với chính sách xã hội chủ nghĩa, xây dựng một nhà nước tập trung quyền lực vào trung ương.

Nước Mỹ tự do dân chủ…

Đã có gần 90 triệu người Mỹ bầu cử lần này, những đoàn cử tri sắp hàng hằng tiếng đồng hồ để được bầu cho ứng cử viên họ chọn lựa, nếu nghĩ rằng không ai xứng đáng, người Mỹ có quyền tự do không đi bầu và không ai có quyền áp lực họ phải đi bầu.

Trong lần bầu cử trước chỉ 55 % cử tri đi bầu, lần này tỷ lệ theo dự đoán có thể lên đến 70 %, bởi thế khó nói trước ai sẽ là người thắng cử, mà nếu biết trước kết quả ai sẽ thắng thì e rằng dân chủ ở Mỹ vẫn còn rất giới hạn.

Nước Mỹ như một viên kim cương, 50 cạnh là 50 tiểu bang, mỗi cạnh lại được mài dũa với hằng ngàn chính quyền dân chủ địa phương, mỗi cạnh nhỏ lấp lánh phản chiếu giá trị của nó, tạo thành giá trị của nước Mỹ một quốc gia tự do và dân chủ nhất thế giới.

Nguyễn Quang Duy từ Melbourne, Úc Đại Lợi

Một chuyến công du đáng chê trách!

Bs Nguyễn Đan Quế
Chủ tịch Hội Cựu Tù Nhân Lương Tâm VN

Một tháng sau khi lên làm thủ tướng Nhật, ông Suga Yoshihidi mở
chuyến công du ngoại quốc đầu tiên đến VN vào ngày 18-10-2020.
Trước khi ông lên đường, cộng đồng người Việt tại Nhật và các nhóm
nhân quyền gốc Việt đã tổ chức tuần hành và tuyệt thực tại Tokyo để
kêu gọi chính phủ Nhật gây áp lực với Việt Nam về các vi phạm nhân
quyền.

Thủ tướng Nhật
Suga Yoshihidi và phu nhân


19-10 ông đến diễn thuyết tại trường đại học Việt-Nhật về đề tài:”Cùng
xây dựng tương lai Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”. Tại đây ông tuyên
bố: “ Hơn ai hết tôi hiểu rõ quan trọng của giao lưu nhân dân”. Cũng
vào ngày này, bộ ngoại giao Nhật công bố gói tài trợ 300 triệu yên
(tương đương 2,84 triệu đô la Mỹ) cho bộ công an Việt Nam để mua các
trang thiết bị (không nêu cụ thể). Mục tiêu cho gói tài trợ này được nói 
nhằm mục đích “chống khủng bố” và “giữ gìn trật tự công cộng.” Bộ
ngoại giao Nhật nói rằng gói tài trợ sẽ “góp phần” làm “tăng cường các
biện pháp chống khủng bố và giữ gìn trật tự công cộng” để “ổn định xã
hội” Việt Nam. Khi được Đài Quan Sát Nhân Quyền HRW hỏi về loại
thiết bị nào sẽ được mua bằng viện trợ tài chính của Nhật, Bộ ngoại
giao Nhật cho biết sẽ “phối hợp với chính phủ Việt Nam trong tương
lai.”
Theo HRW “Cung cấp thiết bị cho Việt Nam dưới vỏ bọc chống khủng
bố và bảo vệ trật tự công cộng sẽ chỉ khiến công an Việt Nam dễ dàng
đàn áp những người biểu tình ôn hòa một cách khốc liệt hơn”. HRW
nhận định trong vài thập niên gần đây, lực lượng công an Việt Nam,
hoạt động dưới sự chỉ đạo của bộ công an, đã đánh đập, tra tấn hay

ngược đãi không biết bao nhiêu người trong khi bị giam giữ mà gần như
được miễn hoàn toàn trách nhiệm. HRW đã ghi nhận việc tra tấn một
cách có hệ thống đối với các nghi can hình sự trong báo cáo công bố
năm 2014 “Công an bất an: Những vụ tử vong khi bị tạm giam, và vấn
nạn công an bạo hành ở Việt Nam.”
Công an Việt Nam cũng tham gia đàn áp các quyền tự do cơ bản như
quyền tự do biểu đạt và nhóm họp bằng các biện pháp đe dọa và bắt
giữ nhân danh chống khủng bố.
Chuyến công du ngoại quốc đầu tiên của thủ tướng Suga Yoshihidi chủ
yếu nhắm tăng cường quan hệ quốc phòng với Việt Nam và Indonesia,
hai nước có vai trò trọng yếu trong khối ASEAN, nhằm đối phó với ảnh
hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc trong khu vực. Tokyo vẫn xem các
hoạt động quân sự gia tăng của Trung Quốc là một mối đe dọa an ninh
đối với Nhật. Trong chuyến thăm VN, Nhật đã đạt được thỏa thuận trên
nguyên tắc về việc xuất khẩu thiết bị và công nghệ quân sự của Nhật
Bản sang Việt Nam.
Không nên ủng hộ độc tài & công an (thanh kiếm bảo vệ chế độ), như
khuyến cáo của HRW: “Những người đóng thuế cho chính phủ Nhật Bản
cần yêu cầu chính phủ mình đề cao các nguyên tắc nhân quyền trong
các chương trình tài trợ nước ngoài, bắt đầu bằng việc hủy bỏ gói tài
trợ này cho cơ quan cấp bộ của Việt Nam xâm phạm nhân quyền nặng
nề nhất”. Bằng không, lời tuyên bố hùng hồn “ Hơn ai hết tôi (Suga
Yoshihidi) hiểu rõ quan trọng của giao lưu nhân dân” của ông ở đại học
Việt – Nhật có làm ông ngượng đỏ mặt với người VN và những con dân
của Thái Dương Thần Nữ chăng?
Quan hệ Nhật – Việt bắt đầu từ cuối thế kỷ 16 khi các nhà buôn Nhật
đến Việt Nam buôn bán.
Năm1940 trong thế chiến II, đế quốc Nhật đứng về phe Trục, thiết
lặp căn cứ chống lại phe Đồng Minh ở Đông Nam Á và xâm lược Việt

Nam gây bao tang thương, cho đến khi lãnh 2 quả bom nguyên tử và
Nhật Hoàng phải tuyên bố đầu hàng vô điều kiện ngày 15-8-1945.
Trong chiến tranh giữa 2 miền Nam – Bắc Việt Nam, Nhật có quan hệ
ngoại giao với Saigon, nhưng không có quan hệ ngoại giao với Hà nội.
Mãi đến 21 tháng 9 năm 1973, Nhật mới thiết lập quan hệ ngoại giao
chính thức với Hà nội. Và phải tới 1992, Nhật quyết định mở lại viện trợ
cho Việt Nam. Sau đó các mối quan hệ kinh tế chính trị, giao lưu văn
hóa được mở rộng.
2016 khi Mỹ rút chân ra khỏi TPP. Nhật lên thống lĩnh với tên mới là
CPTPP. VN có tầm quan trọng về kinh tế và chiến lược trong CPTPP.
Hiện Nhật là nhà đầu tư lớn thứ hai của VN và là đối tác thương mại lớn
thứ 4 của VN.
Trật tự thế giới mới đang hình thành dựa trên sức mạnh kinh tế Số Hóa
và Nhân Bản Hóa Xã Hội, để tiến đến Hợp tác kinh tế Bắc – Nam và giao
hòa Đông – Tây về văn hóa, trong đó Nhật là một cột trụ cùng với các
cường quốc Số khác Mỹ – Trung – Đức – Nga.

Độc tài & công an! Ông Suga hiểu Lệnh Hòa như vậy đó sao! Khó lòng
được nhân dân Việt, Nhật và thế giới đồng tình.

Chắc chắn ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của Nhật trong trật tự toàn cầu mới ./.