Note:
1/Trong mọi trường hợp phải yêu cầu cơ quan công an làm việc giao biên bản cho đương sự thì đương sự mới ký biên bản xác nhận những thông tin do mình cung cấp.

2/ Những chỗ chỗ trống trong biên bản cần phải được gạch chéo để phòng trường hợp bị ghi thêm vào làm thay đổi nội dung.


Việc ban hành giấy mời, giấy triệu tập bất hợp pháp đã trở thành một hiện trạng khá phổ biến ở Việt Nam. Đây là một trong những hình thức sách nhiễu, tra tấn tâm lý các nhà hoạt động xã hội, những người đấu tranh bảo vệ các quyền con người và quyền công dân của mình.

Trên các diễn đàn internet và các lớp huấn luyện xã hội dân sự, mọi người đã làm rõ tính pháp lý của Giấy mời, Giấy triệu tập và đã có những phản ứng đúng luật khiến cho một số cán bộ chính quyền dè dặt thận trọng hơn khi mời hoặc triệu tập người dân.

Song thời gần đây, lực lượng công an Việt Nam còn tổ chức các cuộc bắt cóc, cưỡng bức người về trụ sở làm việc. Hành vi bất hợp pháp này để lại những sang chấn tâm lý nặng nề cho nạn nhân bởi họ không có sự chuẩn bị trước. Cùng với việc bị bạo hành, tra tấn trong khi bị cưỡng bức làm việc, họ đã bị ép buộc ký vào những văn bản có nội dung bất lợi cho mình.

Trong khuôn khổ chương trình Hội luận Cà phê Luật số 21 do BPSOS tổ chức ngày 11 tháng 9 năm 2020 vừa qua, các chuyên gia pháp lý và tâm lý đã thảo luận trực tiếp cùng các nạn nhân của hành vi bắt cóc để tìm những giải pháp đối phó.

ĐẶC ĐIỂM VÀ MỤC ĐÍCH CỦA HÀNH VI BẮT CÓC

Công an tổ chức bắt cóc trong những tình huống hết sức bất ngờ. Chẳng hạn ngày 9 tháng 9 năm 2020 ngay trong đêm khuya, công an mặc thường phục xông vào nơi làm việc của anh Trần Văn Khương ở Bà Rịa – Vũng Tàu bắt anh về trụ sở Công an huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu để làm việc.

Tương tự, trong ngày 27 tháng 8 năm 2020, 4 người ở tỉnh Tiền Giang cũng bị lực lượng công an chặn xe giữa đường hoặc tìm lý do ngụy tạo để giải về trụ sở công an làm việc.

Vì là bắt cóc nên họ không thể có đầy đủ các quyết định pháp lý cho hành vi này.

Sự bất ngờ trong tình huống của họ nhằm mục đích thu giữ được điện thoại, các thiết bị điện tử để lấy được những thông tin mang tính riêng tư của người bị bắt cóc, từ đó họ chủ động hăm dọa tâm lý kết hợp với bạo lực để ép buộc người bị bắt cóc tự khai nhận hoặc ký vào một văn bản có nội dung bất lợi cho mình hoặc cho người khác. Các văn bản này sẽ được lưu trữ và sử dụng trong các trường hợp cần thiết.

Trong những tình huống đó, tâm lý của nạn nhân hết sức hoang mang vì không có sự chủ động chuẩn bị. Hầu hết mọi người phải ký văn bản có nội dung bất lợi cho mình cũng là điều dễ hiểu và không có gì đáng trách.

Sau khi bắt cóc, cưỡng ép và trấn áp để buộc mọi người ký vào văn bản có nội dung bất lợi, công an đều thả nạn nhân ra về mà không trao cho họ bất kỳ văn bản nào xác nhận nội dung buổi làm việc. Họ còn đe dọa nạn nhân không được loan báo tin đã bị cưỡng bức làm việc trái pháp luật từ lực lượng công an.

LÀM THẾ NÀO ĐỂ VÔ HIỆU HÓA CÁC VĂN BẢN MÌNH ĐÃ KÝ?

Như đã trình bày, đặc điểm của các cuộc bắt cóc và cưỡng bức làm việc này là trái pháp luật nên từ đầu đến cuối họ đều ý thức rõ ràng về việc cần giấu giếm thông tin. Trong các cuộc làm việc, họ còn sử dụng bạo lực nên họ lại càng cần phải bưng bít hoặc không thừa nhận về điều đã xảy ra. Do đó, việc đơn giản chúng ta cần làm là gửi ngay một văn bản tới trụ sở công quyền mà chúng ta đã bị cưỡng bức làm việc. Văn bản này tường trình rõ sự kiện chúng ta bị một nhóm người bắt cóc, bị cưỡng ép, bị dùng bạo lực để ép buộc ký biên bản. Đây là văn bản yêu cầu họ xác nhận những thông tin chúng ta vừa cung cấp. Bằng tình huống này, chúng ta đã đặt họ vào hai sự lựa chọn đều không có lợi cho họ:

Để bảo vệ giá trị của văn bản đã cưỡng bức nạn nhân ký họ phải thừa nhận đã có một cuộc làm việc như thế. Khi đó họ phải có nghĩa vụ cung cấp cho chúng ta biên bản buổi làm việc, các quyết định hành chính cho phép họ bắt giữ người trong trường hợp khẩn cấp. Điều này là không thể và nếu có thì cũng không đúng các quy định của pháp luật khi tiến hành bắt giữ người trong trường hợp khẩn cấp.

Không thừa nhận đã có một cuộc bắt cóc, cưỡng bức làm việc trái pháp luật. Hoặc họ cũng có thể im lặng không trả lời vì không có đủ căn cứ pháp lý để trả lời. Do đã không tồn tại một cuộc làm việc thì cũng không thể có một văn bản nào tồn tại trong thời điểm đó được. Khi đó, nạn nhân chỉ việc gửi họ một văn bản thứ hai xác nhận về việc họ đã không xác nhận thông tin từ chúng ta để vô hiệu văn bản đã ký kia.

Đây là những nút thắt pháp lý mà chúng ta không thể không làm sau những vụ việc bị bắt cóc, bị cưỡng bức làm việc trong tình trạng bạo lực và ép buộc ký văn bản trái với nhận thức của mình.

Nhưng quan trọng hơn, tiến trình này cần phải được viết thành báo cáo gửi các tổ chức bảo vệ nhân quyền và các định chế của Liên Hợp Quốc để chỉ rõ cho thấy những nỗ lực pháp lý hợp lý mà mình đã làm. Phải tiến hành hai việc trên song song với nhau thì mới đặt nhà nước Việt Nam và nạn nhân vào trong tình trạng có một đội ngũ trọng tài giám sát khiến cho các nhân viên công quyền không thể tiếp tục làm điều vô pháp. Bên cạnh đó, nếu có điều kiện nạn nhân cũng có thể làm truyền thông để tạo thêm sức ép đối với chính quyền. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ có thể phát huy tác dụng hỗ trợ nếu đã tiến hành song song hai việc nói trên.

Thiếu một trong hai việc trên thì chúng ta đã không cung cấp cho quốc tế những bằng chứng xác thực về sự vi phạm luật pháp của nhân viên nhà nước để các cơ quan ngoại giao và cơ chế quốc tế có thể khuyến nghị với chính phủ Việt Nam, và khi đó đương nhiên là lực lượng công quyền sẽ tiếp tục khai dụng một chiêu trò vô pháp nhưng có hiệu quả này.

Nguồn: BPSOS – Đề Án Dân Quyền Việt Nam

Ghi chú của ban biên tập Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam: Chúng tôi biên tập một số lỗi chính tả,…Bạn đọc xem bài viết gốc trên trang BPSOS.

Ủng hộ Qũy truyền thông của Nghiệp đoàn báo chí Việt Nam.

Donate us

$10.00

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s