Huyền thoại TPP: Đừng “chính trị hóa” thương mại.

Nguyễn Quang Duy

Năm 2012, 8 quốc gia trong khu vực châu Á Thái Bình Dương đang cùng Hoa Kỳ thương lượng Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) thì cũng bắt đầu thương thuyết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) với Trung cộng.
Như vậy về mặt đối ngoại, chiến lược Xoay trục Châu Á Thái Bình Dương sử dụng TPP như đòn bẫy kinh tế gia tăng hợp tác giữa Hoa Kỳ với 11 quốc gia trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương bao vây và giảm ảnh hưởng của Bắc Kinh đã thất bại ngay trong trứng nước.
Mỗi quốc gia có lý do khác nhau để một mặt thương lượng với Hoa Kỳ còn mặt khác thương thuyết với Trung cộng, bài viết này về trường hợp của Úc một quốc gia đồng minh chiến lược vào bậc nhất của Hoa Kỳ.


Úc cải tổ kinh tế để mở rộng thương mại
Từ thập niên 1960, nước Úc liên tục cải tổ kinh tế và mở rộng thương mại ra thế giới, nhờ vậy từ năm 1996 đến lúc đại dịch toàn cầu do vi khuẩn từ Vũ Hán gây ra nền kinh tế (GDP) Úc không ngừng tăng trưởng mang lại lợi ích và công ăn việc làm cho người Úc.
Úc chuyển từ một quốc gia dựa vào khai thác khoáng sản, bảo trợ công nghiệp và nông nghiệp trở thành một quốc gia dựa trên dịch vụ, lên đến 70 % GDP Úc đến từ các dịch vụ như giáo dục, y tế, tài chính và du lịch.
Năm 2003, Úc ký Hiệp Định thương mại song phương đầu tiên với Singapore, rồi với Mỹ năm 2004 và sau đó với nhiều quốc gia khác.
Năm 2016 khi Anh Quốc quyết định rời khỏi Liên Hiệp Âu Châu, Chính phủ Úc ngay tức thì loan báo muốn ký hiệp định thương mại song phương với Anh Quốc.
Mặc dù đã ký nhiều hiệp định thương mại song phương, Úc vẫn sẵn sàng thương thuyết các hiệp định đa phương như TPP và RCEP, với mục đích mở rộng thị trường buôn bán đến khắp nơi trên thế giới.

Úc rất cẩn thận với Bắc Kinh
Úc cũng bắt đầu thương thuyết với Trung cộng từ năm 2004, nhưng mãi 11 năm sau đến tháng 12/2015, dưới thời thủ tướng Tony Abbot, Úc mới phê chuẩn Hiệp Định thương mại với Bắc Kinh.
Hiệp định này bị đảng Lao Động và đảng Xanh phản đối vì Trung cộng không phải là một thị trường tự do, với lề lối làm ăn của Bắc Kinh, Úc sẽ không thể bảo vệ được quyền lợi cho người lao động, cũng không mang lại lợi ích cho việc đầu tư và việc bảo vệ môi trường.
Năm 2016, ngay sau khi Hiệp Định được ký kết các công ty quốc doanh Trung cộng đổ vào mua hầm mỏ, nông trại và cơ sở hạ tầng gây nguy cơ tiềm ẩn đến an ninh quốc gia.
Năm 2017, Chính Phủ Úc phải ban hành Luật an ninh đối ngoại, cho quyền Uỷ ban đánh giá Đầu tư nước ngoài (FIRB) đánh giá an ninh quốc gia và phê chuẩn các khoản đầu tư từ ngoại quốc.
Mặc dù Chính phủ liên bang Úc không ủng hộ sáng kiến “Vành Đai Con Đường” của Bắc Kinh, nhưng giới chức Trung cộng vẫn âm thầm móc nối với Chính Phủ các tiểu bang để thuê, mua hay đầu tư vào cơ sở hạ tầng.
Tháng 10/2020, Úc đã công bố Dự luật đầu tư nước ngoài với dự định sẽ được áp dụng từ đầu năm 2021, trao quyền cho Tổng trưởng Ngân khố kiểm tra an ninh và nếu cần yêu cầu các công ty nước ngoài phải bán lại các cơ sở hạ tầng có ảnh hưởng đến quốc phòng, truyền thông, phi trường, cảng và năng lượng.
Ngay từ tháng 3/2012 Úc đã không cho phép công ty Huawei đấu thầu cung cấp mở rộng mạng lưới viễn thông Úc, đến tháng 8/2018 Úc tuyên bố cấm các công ty Trung cộng tham gia mạng lưới 5G và Bộ Quốc phòng cũng ra lệnh cấm với ứng dụng WeChat và các điện thoại do Huawei sản xuất vì lý do an ninh.

Bắc Kinh trở mặt…
Việc ký kết các hiệp định thương mại giữa 2 quốc gia hay giữa nhiều quốc gia là nhằm quy định lề luật chung trong việc buôn bán, cạnh tranh và tranh chấp, nhưng với Bắc Kinh nó bao gồm cả chính trị nước lớn.
Tháng 3/2019, khi Thủ tướng Úc Scott Morrison kêu gọi mở cuộc điều tra đại dịch toàn cầu xuất phát từ Vũ Hán, khiến Bắc Kinh giận dữ xé bỏ Hiệp Định thương mại tự do đã ký năm 2015.
Từ đó, Bắc Kinh liên tục đánh thuế hay tẩy chay hàng hóa của Úc xuất cảng sang Trung cộng, mới thứ Bảy tuần trước, ngày 28/11/2020, Bắc Kinh đánh thuế lên đến 212% trên rượu vang Úc.
Mặc dù Chính phủ Úc tuyên bố không muốn đeo đuổi chiến tranh thương mại với Trung cộng vì làm như thế không mang lại lợi ích gì cho nước Úc, nhưng Bắc Kinh vẫn giở trò nước lớn gây áp lực lên Úc.Đến nay Trung cộng vẫn từ chối trả lời đề nghị đàm phán thương mại từ phía Úc, một hành động được Dân biểu đảng Quốc gia George Christensen đánh giá:
“… với Úc buôn bán là thương mại còn với Trung cộng mọi thứ đều là chính trị.”
Huyền thoại TTP chống Trung cộng…
Ý tưởng “buôn bán là buôn bán còn chính trị là chính trị” của Dân biểu Úc George Christensen còn để trả lời cho cho bất cứ ai lập luận rằng Hiệp định TPP là đòn bẫy kinh tế gia tăng hợp tác giữa Hoa Kỳ với 11 quốc gia trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương, bao vây và giảm ảnh hưởng của Bắc Kinh.
Nước Úc tham gia mọi Hiệp Định thương mại vì quyền lợi kinh tế của Úc không phải để theo nước này chống nước khác.
Bài viết trước “Liệu Hoa Kỳ có tái đàm phán gia nhập Hiệp định CPTPP?” đã giải thích rõ việc cử tri và Quốc Hội Mỹ từ chối Hiệp định TPP ngay từ khi Tổng thống Obama bắt đầu thương thuyết TPP.Chẳng lẽ chiến lược Xoay trục về Châu Á Thái Bình Dương của cường quốc số 1 trên thế giới lại dựa trên những giải thuyết thiếu vững chắc như thế ? và huyền thoại TPP chống Tàu đã xuất phát từ đâu ?
Nhưng rõ ràng báo chí mười mấy năm qua thường xuyên nhắc tới khiến nhiều người tin như thật và luyến tiếc khi Hoa Kỳ bỏ thương thuyết TPP.
Còn Bắc Kinh vẫn viện vào huyền thoại TPP theo Mỹ chống Tàu thiếu thuyết phục để cho rằng Úc là “tay chân” cho Mỹ tại Á châu.
Những năm 1990, Tổ chức Thương mại Thế Giới (WTO) là tổ chức rất uy tín, nhưng từ khi Bắc Kinh tham dự tổ chức này đã mất dần ảnh hưởng.
Ngày nay nảy sinh nhiều hiệp định thương mại song phương và hiệp định đa phương như TPP và RCEP nhưng chính việc ký kết mà không tôn trọng luật chung nói rõ sự khủng hoảng của thương mại toàn cầu.

Thủ tục thông qua RCEP
Ngày 17/11/2020 Tòa Đại Sứ Trung cộng ra thông báo với 14 yêu sách cho chính quyền Úc, ngầm phản đối việc Úc và Nhật Bản trong cùng ngày 17/11 đã ký kết Thỏa thuận quốc phòng (RAA) cho phép quân đội hai bên tập trận trên lãnh thổ của nhau.
Ngay sau đó Thủ tướng Scott Morrison bác bỏ các đòi hỏi của Bắc Kinh, ông tuyên bố nước Úc có chủ quyền việc thỏa thuận hợp tác quốc phòng với bất cứ quốc gia nào không ảnh hưởng đến quan hệ giữa Úc với Bắc Kinh.
Đồng thời Thủ tướng Scott Morrison cũng nhắc đến việc Úc vừa ký Hiệp định thương mại châu Á (RCEP) giữa 15 quốc gia, trong đó có Úc, Nhật, Trung cộng, và nước Úc luôn muốn mở rộng quan hệ thương mại làm ăn buôn bán với tất cả các quốc gia trên thế giới.
Thủ tướng Morrison cho biết các bước kế tiếp liên quan đến việc Úc phê chuẩn RCEP sẽ được thực hiện theo đúng cách thức và thủ tục xây dựng hiệp ước của Úc.
Những bước này bao gồm việc điều trần trước Ủy ban về hiệp ước (the Joint Standing Committee on Treaties) đánh giá và phân tích lợi ích quốc gia của Hiệp định RCEP, trước khi được Quốc Hội bàn cãi và biểu quyết thông qua.
Nhiều quốc gia trong RCEP đã ký những Hiệp Định song phương với Úc, cũng như 7 nước khác đã tham gia Hiệp Định TPP, vì thế việc Úc phê chuẩn Hiệp định RCEP trong hoàn cảnh Bắc Kinh leo thang gây chiến với Úc sẽ trở thành một đề tài tranh luận về chủ quyền và lợi ích quốc gia trong những ngày sắp tới.
Nguyễn Quang Duy
Melbourne, Úc Đại Lợi.
1/12/2020

Tương lai nào cho các nước ASEAN?

Bs Nguyễn Đan Quế – Chủ tịch Cao Trào Nhân Bản

ASEAN  HIỆP HỘI CÁC QUỐC GIA ĐÔNG NAM Á là một liên minh chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của các quốc gia khu vực Đông Nam Á.   

Thành lập tại Bangkok ngày 8-8-1967 gồm 5 nước: Indonesia, Malaysia, Singapore, Philippine và Thái Lan. Trụ sở ở Jakarta (Indonesia). Hiện lên 10 nước: Brunei (1984), Việt Nam (07-1995), Lào và Myanmar (07-1997), Campuchia (04-1999).

Từ 1967 – 1975: tổ chức non trẻ, hợp tác lỏng lẻo, chưa có vị trí trên trường quốc tế . Thực sự khởi sắc sau khi ký nguyên tắc chung Bali (2-1976): (a) Tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; (b) Không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực với nhau; (c) Giải quyết các tranh chấp bằng phương pháp hòa bình; (d) Hợp tác phát triển có hiệu quả trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội.

Sau 1975, ASEAN cải thiện quan hệ với Đông Dương. Tuy nhiên, từ 1979 – 1989, quan hệ giữa hai nhóm nước trở nên căng thẳng do vấn đề Campuchia. Đến 1989, hai bên bắt đầu quá trình đối thoại, tình hình chính trị khu vực cải thiện căn bản. Thời kỳ này kinh tế ASEAN tăng trưởng mạnh. Sau khi phát triển thành 10 thành viên (1999), ASEAN đẩy mạnh hoạt động hợp tác kinh tế, xây dựng Đông Nam Á thành khu vực hòa bình, ổn định để cùng phát triển.


BỐI CẢNH QUỐC TẾ  đang có khuynh hướng xoay chuyển từ đối đầu Đông – Tây sang hợp tác Bắc – Nam:

  • Bắc gồm khoảng 20 nước đã phát triển, hàng đầu là 5 trung tâm quyền lực: Mỹ – Trung –  Nhật – Đức – Nga đang tiến hành mạnh mẽ cách mạng Số trong xã hội của họ.
  • Nam khoảng gần 180 nước đang phát triển, chiếm 2/3 dân số toàn cầu, từ lâu vẫn ấp ủ giấc mộng kỹ nghệ hóa nhưng yếu kém về vốn – kỹ thuật – quản lý; khả năng lại hạn chế, tham nhũng, thiếu dân chủ, không được lòng dân.

Hố sâu giữa các nước đãđang phát triển không khéo thu xếp sẽ sâu thêm, đe dọa an ninh và tương lai của cả nhân loại, nhất là vào lúc mà cách mạng Số đang diễn ra vũ bão trong xã hội các đã phát triển. Thế kỷ XXI có nhiều vấn đề toàn cầu phải giải quyết vượt xa khả năng của bất kỳ siêu cường nào dù giầu mạnh đến đâu. Do đó, 5 trung tâm quyền lực Mỹ – Trung – Nhật – Đức – Nga buộc phải chấp nhận một thế chiến lược liên hoàn chung, để: Một măt, giữ vững thế không chế của các nước đã phát triển (Bắc) khi tiến hành cách mạng Số trong xã hội của họ.

Mặt khác, chuyển giao ở qui mô toàn cầu cách mạng kỹ nghệ hóa cho các nước đang phát triển (Nam) để lấp bớt hố xa cách giầu – nghèo.

Mỹ – Trung – Nhật – Đức – Nga cạnh tranh qua đầu tư & thương mại với các đối tác Nam. Cách làm & hiệu quả trong lấp bớt hố giầu  –  nghèo, sẽ xác định uy tín, vị trí của siêu cường đó trong thế liên hoàn. Không đối đầu nên không có nhu cầu lôi kéo ‘đồng minh’ theo kiểu cũ ; tất cả chỉ là đối tác thuận mua vừa bán.

Về khía cạnh quân sự: Nhật, Đức bắt đầu tái võ trang; 5 siêu cường trong thế liên hoàn tiến đến quân bình về võ khí thông thường; tái bố trí chiến lược nhằm duy trì hòa bình bền vững. 

Về thương mại: Qua WTO, hợp lý hóa thương mại trao đổi hàng kỹ thuật Số (Bắc) với hàng kỹ nghệ hóa (Nam). Làm sao trong tiến bộ chung, cách biệt quan hệ Bắc – Nam càng ngày càng được thu hẹp.   

HIỆP ƯỚC ĐỐI TÁC KINH TẾ TOÀN DIỆN (RCEP) VỪA KÝ 15-11-2020 theo hình thức trực tuyến sau 8 năm đàm phán. Bao gồm mười thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), cùng 5 nước khác là: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand.

Các thành viên RCEP chiếm gần một phần ba dân số thế giới và chiếm 29% GDP toàn cầu.

RCEP dự kiến sẽ loại bỏ một loạt thuế nhập khẩu trong vòng 20 năm.

Hiệp định này cũng bao gồm các điều khoản về sở hữu trí tuệ, viễn thông, dịch vụ tài chính, thương mại điện tử và các dịch vụ chuyên nghiệp. Theo RCEP, các linh kiện từ bất kỳ quốc gia thành viên nào sẽ được đối xử bình đẳng, điều này có thể làm cho các công ty ở các quốc gia RCEP kiếm nhà cung cấp trong khu vực thương mại của khối này.

NGOÀI RCEP CÒN CPTPP Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) với 11 thành viên, gồm Nhật + 4 nước ĐNÁ là Mã Lai, Singapore, VN, Brunei +  Úc, Tân Tây Lan + Canada, Mexico, Peru. Chi lê. Đã có 7 quốc gia phê chuẩn. Khi áp dụng đầy đủ, CPTPP sẽ bao gồm 495 triệu dân, chiếm 13.5% GDP toàn cầu.

Mặc dù bao gồm ít quốc gia thành viên hơn, nhưng CPTPP cắt giảm thuế quan nhiều hơn và bao gồm các điều khoản về lao động và môi trường so với RCEP.

                                                                        *

Đa số các nước Asean trong tình trạng thiếu vốn, thiếu kỹ thuật, phương cách quản lý không chuyên nghiệp. Nay đứng trước công cuộc chuyển giao cách mạng kỹ nghệ hóa, qui mô toàn cầu chưa từng có, nên tranh nhau giành giật vốn đầu tư. Kết quả là: chính quyền không kham nổi, lúng túng thảm hại, quay ra làm ăn gian dối, tham nhũng tràn lan từ trên xuống dưới. Dân chúng mất niềm tin, hốt hoảng, than van trong cơn lốc đổi thay này, vì cho rằng nhà đầu tư cấu kết với chính quyền gây xáo trộn, khốn khó cho cuộc sống của họ.

Lý do chính yếu: Thể chế chính trị không còn đáp ứng được với những đảo lộn xã hội trong nước và với những thay đổi lớn lao cấp vùng và quốc tế.

ASEAN cần nương theo cao trào Nhân Bản Hóa Toàn Cầu. Nguyên tắc: Phát triển kinh tế bền vững phải đi đôi với nhân bản hóa xã hội.

TỔNG QUANThế của Châu Á đang lên.

Châu Á – Thái Bình Dương quan trọng hơn phía Châu Âu – Đại Tây Dương, cả về địa chính trị lẫn hải chính trị (đặc biệt là vấn đề khai thác tài nguyên dưới đáy biển trong hải phận quốc tế).   

Văn minh Đông Phương (chủ về tinh thần – hướng nội) cùng văn minh Tây Phương (chủ về khoa học – hướng ngoại) đang trở thành hai mặt của nền văn minh mới Nhân Bản.  Giao thoa văn minh Đông – Tây sẽ giúp ‘giải tỏa’  dần chính sách về kinh tế của Bắc đối với Nam.  ASEAN là thí điểm đầu tiên và quan trọng nhất./

Bs Nguyễn Đan Quế 

16-11-2020

Tương lai nào cho Mỹ quốc?

Bs Nguyễn Đan Quế – Chủ tịch Cao Trào Nhân Bản

Mỹ lập quốc đã 244 năm. Cơ học lượng tử ra đời gần 100 năm,  đưa đến Cách Mạng Số mà Mỹ hàng đầu. Nhưng đồng thời, cơ học lượng tử cũng đưa đến khám phá về bản chất con người: tinh thần và vật chất là 2 dạng thể hiện ra của sinh năng. Tất nhiên dẫn đến CÁCH MẠNG NHÂN BẢN HÓA NHÂN LOẠI và 2020 là phát súng lệnh.  

                                                    

Từ đầu năm đến nay, đại dịch Covid-19 tái đi tái lại, lan nhanh nhiều nơi trên thế giới, chết cả triệu người, chưa có vaccine, không biết khi nào kết thúc, nhân loại đang tính chuyện sống chung. Covid làm đình trệ mọi hoạt động xã hội từ du lịch, thể thao đến đi học, đi làm…nghĩa là tác động xã hội lên con người giảm hẳn ngược chiều trở về O. Hơn thế nữa, lại thêm cách ly bắt buộc, cách ly tại nhà, giãn cách xã hội, học / làm việc / hội họp online…, sau bao năm tháng liên tục bị xô đẩy tất bật từ sáng đến tối, chẳng mấy ai có thì giờ ngồi tĩnh lặng suy nghĩ sâu về bên trong chính con người mình. Thậm chí, không còn biết mình là ai, thuộc về thực tại này như thế nào, sống làm gì. Mọi việc dường như như có cái gì không thật can thiệp vào!

Đến cuối năm 2020, lại thêm vụ tranh cử ở Mỹ. Chia rẽ, hạ nhau, phóng tin thất thiệt , fake news, tung ‘thuyết âm mưu’, cáo buộc gian lận, tố tham nhũng…thôi đủ thứ của chiến dịch đảng phái xẩy ra nơi siêu cường Số hàng đầu của văn minh Tây phương. Mọi người bàng hoàng, khủng hoảng, ngán ngẫm, nghi ngờ tự do – dân chủ. Nhớ lại khi Liên Xô sụp đổ, người dân trong khối cộng sản vồ lấy dân chủ Tây phương, bây giờ vỡ mộng lần nữa. Hóa ra, cả nhân loại toàn cầu đều là nạn nhân, bị điều kiện hóa bởi những chiêu bài tuyên truyền ‘rất phi con người’ của cả cộng sản lẫn tư bản, của cả duy vật lẫn duy tâm.

Khủng hoảng Covidkhủng hoảng bầu cử xẩy ra gần như cùng một lúc, cùng tác động, trong một giai đoạn vô cùng đặc biệt của lịch sử phát triển loài người: Sự ra đời của Cơ Học Lượng Tử (1927) dẫn đến Cách Mạng Số như www,smartphone, AI, robot…; và đồng thời chỉ rõ mối tương quan giữa tinh thần và vật chất: Tinh thần & Vật chất là 2 mặt của Sinh Năng. Sinh Năng là 1 phần của Vũ Trụ Năng và Vũ Trụ Năng trực tiếp ảnh hưởng trên Sinh Năng. Tinh thần & Vật chất hỗ tương tác động và có thể hoán chuyển qua Sinh Năng.Chứ không phải cái nọ có trước & ‘đẻ’ ra cái kia theo duy vật hay duy tâm. Khi ý thức con người trong xã hội đổi, cả xã hội trong đó có chính trị và tôn giáo phải đổi, tỷ lệ thuận với thức tỉnh quần chúng.

Tác động xã hội Covid-19 và bầu cử Mỹ tạo cho con người khắp nơi một ‘trải nghiệm gây thức tỉnh’do có dịp suy nghĩ ‘bên trong’ về thân phận mình. Cùng lúc, tác động tuyên truyền điều kiện hóa từ bên ngoài lên người dân mất tác dụng vì các bên tranh cử ‘đa phương với tính xã hội’ và ‘ đơn phương mang tính dân tộc’  còn lo ‘chửi lộn’. Nhờ kết hợp ‘bên trong’ với ‘bên ngoài’, mà Bản Chất Cội Nguồn (lúc ra chào đời) nay đột nhiên dễ xuất hiện nơi người có tuổi đời, có hiểu biết, có kinh nghiệm sống… Đó chính là tự lột xác. Đó chính tự nhân-bản-hóa mình! Một khi đã thức tỉnh, đã ngộ, khó u mê lại và có sức lan tỏa. Covid-19 và bầu cử Mỹ đã phát triển thành lực đẩy chính trị quan yếu từ hạ tầng làm thay đổi hẳn xã hội. Chính trị thượng tầng phải thích ứng theo. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, thay đổi từ gốc rễ đi lên, chứ không phải từ giới chính trị cầm quyền đi xuống như từ trước đến nay.

Bầu cử Mỹ đã chọn đa phương. Tương lai phụ thuộc Mỹ thích ứng như thế nào với Cao Trào Nhân Bản Hóa Xã Hội.

Đây chính là lối ra cho các vấn nạn từ bao lâu nay của xã hội Mỹ như phân biệt chủng tộc, nhập cư, da trắng thượng đẳng…. chỉ bởi vì: Nay mới ngộ ra bản chất đích thực của con người,/.

Bs Nguyễn Đan Quế

8-11-2020

Ai sẽ là Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ 2021-2025 ?

Nguyễn Quang Duy

Không có nơi nào trên thế giới bầu cử theo phương thức cử tri đoàn như ở Mỹ và không có cuộc bầu cử nào tại Mỹ có quá nhiều vấn đề như cuộc bầu cử tổng thống vừa qua.

Thượng nghị sĩ Mitch McConnell

Đến nay cả hai bên đều tuyên bố thắng cử và tràn ngập thông tin trái ngược nhau, như vậy chuyện gì sẽ xảy ra và ai sẽ là Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ 2021-2025?

Đảng Cộng Hòa thắng cử ?

Mặc dù đảng Dân Chủ đã chi hằng trăm triệu Mỹ kim để quyết dành thêm ghế tại Thượng viện nhưng làn sóng xanh đã không xảy ra.

Thượng nghị sĩ Mitch McConnell, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện và thượng nghị sĩ Lindsey Graham chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện đều tái đắc cử và đảng Cộng Hòa theo ước tính vẫn giữ được Thượng Viện.

Như thế, trong vòng 2 năm tới ngay cả nếu ông Biden chính thức thắng cử đảng Cộng Hòa sẽ ngăn chặn mọi thay đổi do đảng Dân Chủ đưa ra.

Ở Hạ Viện, đảng Dân Chủ vẫn giữ đa số nhưng mất từ 5 đến 12 ghế, cách tả Dân Chủ Xã Hội đang vận động để truất phế bà Nancy Pelosi khỏi vai trò chủ tịch Hạ viện đưa người của họ lên.

Nếu trong vòng 2 năm tới đảng Dân Chủ không giữ được ổn định Hạ Viện có thể sẽ mất vào tay đảng Cộng Hòa.

Dựa trên kết quả sơ khởi này, không kể ai thắng cử tổng thống, rõ ràng cử tri Mỹ muốn duy trì tam quyền phân lập, muốn hành pháp và lập pháp kiểm soát lẫn nhau và giải quyết những tranh chấp chính trị ai là người thắng cử tổng thống lần này.

Ông Trump thắng Florida và Texas

Trái ngược với các cuộc thăm dò cử tri của báo chí và chi tiêu cho việc tranh cử, tại Florida riêng tỉ phú Michael Bloomberg đã chi hằng trăm triệu Mỹ Kim, nhưng ông Trump đã thắng cử một cách khá vẻ vang tại hai tiểu bang Florida và Texas.

Trước ngày bầu cử bà Harris Kamala ứng cử viên phó tổng thống đã dành khá nhiều nỗ lực để vận động tại hai tiểu bang này.

Vì ở đây có đông cử tri gốc Nam Mỹ và Phi Châu đảng Dân Chủ tin rằng nhờ yếu tố “sắc tộc” của bà Harris Kamala cử tri gốc Nam Mỹ và Phi Châu sẽ bầu cho bà.

Nhưng kết quả đã trái ngược ý muốn của đảng Dân Chủ, số cử tri gốc Nam Mỹ và Phi Châu bầu cho ông Trump theo ước tính đã cao hơn các cuộc bầu cử trước rất nhiều và ngược lại càng ngày càng ít người bầu cho đảng Dân Chủ.

Ở Mỹ các tiểu bang giữ quyền tổ chức bầu cử nên Florida, Texas và cũng như hầu hết các tiểu bang có thống đốc thuộc đảng Cộng Hòa, mặc dù cũng có nhiều cử tri bỏ phiếu qua thư nhưng kết quả bầu cử đã công bố ngay trong đêm bầu cử 3/11/2020.

Ông Trump tuyên bố thắng cử…

Dựa theo kết quả bầu cử sơ khởi tại các tiểu bang do đảng Cộng Hòa cầm quyền và kết quả cử tri bỏ phiếu trong ngày tại các tiểu bang do đảng Dân Chủ cầm quyền, vào rạng sáng 4/11/2020, ông Trump đã dẫn trước khá xa nên ông mở họp báo và tuyên bố thắng cử.

Nhưng chỉ vài giờ sau hai tiểu bang Michigan và Wisconsin là hai tiểu bang có thống đốc thuộc đảng Dân Chủ các phiếu bầu qua thư được tính chung vào kết quả đã đảo ngược.

Tờ New York Times nhanh chóng đưa tin tại đơn vị Shiawassee, Michigan, con số bầu cho ông Biden đột nhiên tăng thêm 153,710 phiếu hơn cả số cư dân trong vùng cả chục lần.

Giới chức bầu cử tại Michigan nhanh chóng đính chính con số đúng là 15,371 và đổ lỗi do đánh máy sai thêm vào một số 0 ở số cuối.

Tổng thống Trump ngay sau đó mở cuộc họp báo tuyên bố là có gian lận bầu cử tại các tiểu bang Michigan, Wisconsin, Georgia và Pennsylvania, đảng Cộng Hòa bắt đầu khởi kiện và cho biết có thể dẫn đến tranh tụng tại Tối Cao Pháp Viện.

Ban vận động tranh cử của ông Trump đưa ra một tuyên bố cho biết ông Trump “sẽ không bao giờ từ bỏ chiến đấu vì bạn và đất nước của chúng ta.”

Theo bản tuyên bố tất cả các lá phiếu hợp pháp phải được đếm và tất cả các lá phiếu bất hợp pháp không được tính vào, ông Trump sẽ theo đuổi quá trình này thông qua mọi khía cạnh của luật pháp.

Từ đó các thông tin tràn ngập về kẻ thắng người thua, nhưng ngay cả nếu không có khởi kiện và tranh tụng, do cách thức bầu cử ở Mỹ kết quả thắng thua là quyết định của đa số cử tri đoàn, nghĩa là còn cả tháng nữa mới có kết quả chính thức.

Tiểu bang tổ chức bầu cử…

Ở Mỹ theo Hiến Pháp luật bầu cử do tiểu bang soạn và thi hành, bởi vậy mỗi tiểu bang luật mỗi khác ngay cả việc định nghĩa cử tri là ai.

Tại một số tiểu bang bất luận ai đang sống ở đó dù là công dân Mỹ hay sống bất hợp pháp đều có thể đi bầu. Đây là một lý do đảng Dân Chủ liên tục cho rằng mỗi lá phiếu đều phải được tính bất kể họ là ai.

Lý do khác là tại tiểu bang do đảng Dân Chủ nắm gần đây còn đổi luật các phiếu gửi bằng thư có dấu bưu điện của Ngày bầu cử (3/11/2020) có thể được nhận đến hết ngày 6/11/2020 ở Pennsylvania và ngày 12/11/2020 ở Bắc Carolina, thay vì chỉ nhận phiếu qua bưu điện vào ngày bầu cử như thông lệ và ở các tiểu bang khác.

Đảng Cộng hòa đã kiện lên tòa án tiểu bang và sau đó kháng cáo lên Tối cao pháp viện nhưng không thành công nên đảng Cộng hòa vẫn tiếp tục kiện.

Vì thế ông Trump mới kêu gọi ngừng đếm phiếu tại tiểu bang Pennsylvania và các tiểu bang do đảng Dân Chủ nắm quyền hành pháp.

Tất cả những gì đã, đang và sẽ xảy ra đều đã nằm trong tính toán của cả hai đảng Dân Chủ và đảng Cộng Hòa, bởi vậy mỗi bên đều có một lực lượng luật sư lên đến hằng ngàn người đang ngày đêm làm việc.

Hiện có 5 tiểu bang bao gồm Wisconsin, Michigan, Pennsylvania, Bắc Carolina và Nevada đã và đang xảy ra kiện tụng từ việc ngừng đếm phiếu, đếm phiếu lại, đến việc gian lận và vi phạm Hiến Pháp.

Liệu Tối Cao Pháp Viện có phân xử không ?

Tối Cao Pháp Viện chỉ phân xử khi có liên quan đến Hiến Pháp, nên đến nay chưa biết vì lý do gì ông Trump thông báo muốn kiện nên không thể đoán trước kết quả kiện tụng.

Từ thời lập quốc các tổ phụ nước Mỹ không ai bầu cử qua bưu điện, muốn đi bầu có khi họ phải đi cả ngày đến thị trấn gần nhất để bầu, biết đâu chừng bà Amy Coney Barrett theo triết lý nguyên thủy làm đúng với bản Hiến Pháp và thời đại những nhà lập quốc Mỹ phán rằng bầu cử qua thư là bất hợp hiến và được bốn thẩm phán bảo thủ ủng hộ.

Việc kiện tụng thường kéo dài nhiều tháng và lần này có quá nhiều kiện tụng, mà thời gian chính thức thông báo kết quả bầu cử còn chỉ 1 tháng, nên không chắc có thời gian kiện tụng sẽ lên đến Tối Cao Pháp Viện và ngay cả có thể xử được ở các tòa án tiểu bang.

Cử tri đoàn…

Bầu cử Mỹ là bầu cử gián tiếp nên theo Luật Liên bang các tiểu bang phải hoàn tất kiểm phiếu và phải chính thức bổ nhiệm cử tri đoàn trước ngày 8/12/2020.

Để đến ngày 14/12/2020, cử tri đoàn từ các tiểu bang sẽ gặp nhau tại thủ đô Washington chính thức bầu kín một vị Tổng thống và một vị Phó Tổng Thống.

Theo Luật Liên bang năm 1845, nếu kết quả bầu cử không rõ ràng các chính trị gia tiểu bang có quyền tự quyết định ai thắng cử và bổ nhiệm cử tri đoàn để kịp thời lên thủ đô bầu cử.

Tại các tiểu bang đang tranh chấp gồm Wisconsin, Michigan, Pennsylvania, Bắc Carolina và Arizona, các Quốc Hội cả Thượng viện lẫn Hạ viện đều do đảng Cộng Hòa nắm giữ.

Kết quả sẽ nghiêng về phía liên danh Trump – Pence, Quốc Hội các tiểu bang nói trên sẽ bổ nhiệm cử tri đoàn đảng Cộng Hòa lên thủ đô bầu phiếu.

Tại các tiểu bang Wisconsin, Michigan, Pennsylvania và Bắc Carolina, các Thống Đốc lại thuộc đảng Dân Chủ có thể không đồng ý Quốc Hội các tiểu bang nên ra tuyên bố liên danh Biden – Harris thắng cử và bổ nhiệm cử tri đoàn đảng Dân Chủ lên thủ đô bầu phiếu.

Quốc Hội Liên Bang

Ngày 2/1/2021, các tân thượng nghị và dân biểu Quốc Hội Liên Bang vừa thắng cử sẽ tuyên thệ nhậm chức, ngay sau đó ngày 5/1/2021, lưỡng viện Quốc hội họp mở các phiếu cử tri đoàn của tất cả các tiểu bang và chính thức tuyên bố ai thắng cử.

Nhưng Thượng viện khi đó nếu đã thuộc về đảng Cộng Hòa còn Hạ Viện lại do đảng Dân Chủ nắm nên không bên nào đồng ý với bên nào về kết quả do các tiểu bang bầu chọn.

Các Thượng nghị sĩ đảng Cộng Hòa vừa trải qua một trận chiến kinh hoàng do đảng Dân Chủ đã chi hằng trăm triệu Mỹ kim với quyết tâm hạ gục, uy tín và sinh mạng chính trị của họ đã gắn chặt với ông Trump nên quyết định cuối cùng sẽ thuộc về ông Trump.

Khẩn cấp chống bạo loạn cấp quốc gia ?

Rất có thể ông Trump sẽ không đợi đến ngày 20/1/2021, nhiệm kỳ của ông Trump chính thức kết thúc, theo Đạo luật Tiếp nhiệm Tổng thống 1947, chức tổng thống sẽ được tạm quyền trao cho Chủ tịch Hạ viện thuộc đảng Dân Chủ là bà Nancy Pelosi.

Khi Quốc Hội Liên Bang thất bại tuyên bố ai chiến thắng tình hình căng thẳng khắp nơi, nhất là tại các tiểu bang do đảng Dân Chủ nắm giữ, ông Trump có toàn quyền tuyên bố ban hành lệnh khẩn cấp chống bạo loạn cấp quốc gia.

Tiếp theo ông Trump tuyên bố hủy bỏ kết quả cuộc bầu cử 3/11/2020, tạm thời tiếp tục giữ vai trò Tổng thống Mỹ và Hành pháp Liên Bang tước quyền các tiểu bang đứng ra tổ chức bầu cử tổng thống.

Quân Đội chính quy mặc dầu do ông Trump làm Tổng Tư Lệnh đã thấy trước trò chơi chính trị nên từ tháng 9/2020 đã chính thức tuyên bố việc bảo vệ trị an không phải là vai trò của Quân Đội.

Quân đội sẽ tiếp tục giữ vai trò bảo vệ lãnh thổ và đại dương, sẵn sàng chiến đấu khi ngoại bang lợi dụng tình trạng gây thiệt hại quyền lợi nước Mỹ.

Tổng thống Trump sẽ sử dụng Lực lượng Vệ binh Quốc Gia và một số lực lượng nội an khác như lực lượng đặc trách biên giới, lực lượng bảo vệ các cơ quan chính phủ để bảo vệ trị an.

Các lực lượng cảnh sát mặc dù thuộc thành phố nhưng trong những tháng ngày qua đã gắn bó với ông Trump nên sẽ cùng với các lực lượng quân sự liên bang và tiểu bang giữ gìn trật tự công cộng.

Sẽ có một số bạo loạn xảy ra nhưng do đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp chống bạo loạn quốc gia nên ông Trump có toàn quyền gởi lực lượng đến giúp giữ trị an cho cuộc bầu cử tổng thống.

Trong tình trạng khẩn cấp chống bạo loạn ông Trump có quyền ký sắc lệnh tạm giam bất cứ ai không tuân theo luật khẩn cấp quốc gia.

Ông Trump gần đây tuyên bố “với ông thắng thì dễ nhưng thua thì thật khó” và như chúng ta đã biết ông sẵn sàng làm bất cứ việc gì mà ít người dám nghĩ tới, nhất là khi ông tin rằng đã bị đối xử bất công khi ông “chiến đấu vì bạn và đất nước của chúng ta”.

Trò chơi chính trị đã được thấy trước…

Ngày 23/10/2020 tạp chí The Economist đăng bài bình luận về sự chính trực trong bầu cử Mỹ do giáo sư Luật học Đại học Amherst ông Lawrence Douglas viết về một kịch bản xảy ra từ ngày bầu cử Mỹ 3/11/2020.

Tờ Luật Khoa Tạp Chí đã dịch bài bình luận dưới nhan đề “Nếu ông Trump không chịu chấp nhận kết quả bầu cử thì sao?”, ông Lawrence Douglas đã nhận ra trò chơi chính trị nên thấy trước những chuyện đã và đang xảy ra.

Bạn đọc muốn tìm hiểu về luật pháp và về lịch sử Mỹ để thấy đây không phải là lần đầu tiên các chính trị gia chơi trò chơi dân chủ kiểu Mỹ xin vào trang Luật Khoa để xem bản dịch bài bình luận

Lịch sử chính trị Mỹ thường xuyên phân cực nhưng mọi tranh chấp chính trị đều được công khai để người dân Mỹ có quyền đánh giá đúng sai và quyền chọn lựa một lãnh tụ xứng đáng nhất để lèo lái nước Mỹ qua những cơn biến động.

Có thể ông Trump và ông Biden hai quân tướng trên bàn cờ chính trị biết rõ nước cờ của nhau sẽ tìm ra một giải pháp để kết thúc cuộc chơi nhanh chóng và ít tốn kém hơn để cả hai bên cùng thắng và người Mỹ sẽ là người chiến thắng, rất mong và rất mong…

Nguyễn Quang Duy

Melbourne, Úc Đại Lợi

7/11/2020